| Saint Helena Święta Helena |
|||||
|
|||||
| Dewiza: Loyal and Unshakeable (Lojalna i niewzruszona) |
|||||
| Hymn: God Save the Queen (Boże chroń królową) |
|||||
 |
|||||
| Język urzędowy | angielski | ||||
| Stolica | Jamestown | ||||
| Ustrój polityczny | terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii | ||||
| Głowa państwa | królowa Elżbieta II | ||||
| Gubernator | gubernator Andrew Gurr | ||||
| Powierzchnia • całkowita |
420 km² |
||||
| Liczba ludności (2008) • całkowita • gęstość zaludnienia |
6563 15,6 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | funt Świętej Heleny (SHP) | ||||
| Rok utworzenia | 1659 | ||||
| Strefa czasowa | UTC +0 | ||||
| Kod ISO 3166 | SH/SHN/654 | ||||
| Domena internetowa | .sh (.ac dla Wyspy Wniebowstąpienia) | ||||
| Kod telefoniczny | +290 | ||||
 |
|||||
Święta Helena (ang. Saint Helena, od 1 września 2009 oficjalna nazwa terytorium to Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha) - brytyjskie terytorium zamorskie, która składa się z trzech części położonych na południowym Oceanie Atlantyckim, odległych od siebie o kilka tysięcy kilometrów. W jej skład wchodzą: Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia (ang. Ascension) oraz archipelag Tristan da Cunha, do którego administracyjnie zaliczana jest również wyspa Gough.
Spis treści |
[edytuj] Informacje geograficzne
Wyspy na Oceanie Atlantyckim w odległości około 1900 km od południowo-zachodnich wybrzeży Afryki. Powierzchnia wysp wynosi 420 km², a zamieszkują je 6563 osoby (2008). Stolicą terytorium jest Jamestown, na Wyspie Świętej Heleny, liczące około 1000 mieszkańców. W skład terytorium wchodzi 8 wysp. Największą wyspą jest Wyspa Świętej Heleny mająca powierzchnię 122 km². Pozostałe wyspy to: Wyspa Wniebowstąpienia (91 km²) oraz archipelag Tristan da Cunha składający się z wysp: Tristan da Cunha, Gough, Inaccessible i trzech wysp Nightingale (razem 207 km²). Linia brzegowa terytorium Świętej Heleny ma długoścć 60 km. Wyspy powstały wskutek działalności wulkanicznej związanej z Grzbietem Środkowoatlantyckim. Na Wyspie Świętej Heleny występuje klimat tropikalny; morski, łagodzony przez pasat. Jest ona pochodzenia wulkanicznego, w większości górzysta (najwyższy szczyt Mont Actaeon (818 m n.p.m.)). Wyspa Wniebowstąpienia pozostaje natomiast w strefie klimatu równikowego, gorącego i wilgotnego. Jest ona również pochodzenia wulkanicznego, prawie całkowicie pozbawiona roślinności. Ma ona duże znaczenie strategiczne (podczas wojny o Falklandy w 1982 pełniła funkcję bazy powietrzno-morskiej sił brytyjskich i amerykańskich, była bazą podczas programu kosmicznego Apollo, zlokalizowana jest na niej stacja przekaźnikowa dla telekomunikacji pomiędzy Afryką i Europą). Znana jest także z zielonych żółwi morskich, które każdego roku między grudniem a majem przybywają na nią składając na plaży jaja. Natomiast archipelag Tristan da Cunha to klimat umiarkowany; morski, łagodzony przez pasat (chłodniejszy niż na Wyspie Świętej Heleny). To właśnie na wyspie Tristan da Cunha znajduje się najwyższy szczyt terytorium Świętej Heleny - Queen Mary's Peak (2060 m). Zasoby naturalne wysp to ryby i homary. Kolonia to również ważny punkt zaopatrzenia w słodką wodę statków transoceanicznych.
[edytuj] Historia
Bezludne wyspy, odkryte w początkach XVI wieku przez żeglarzy portugalskich: J. da Nova Castella - Wyspa Wniebowstąpienia (1501) i Wyspa Świętej Heleny (1502); T. da Cunha - Tristan da Cunha (1506). Wyspa Świętej Heleny opanowana została w 1653 roku przez Holendrów, a w 1673 roku zajęta ostatecznie przez Anglików. Początkowo znajdowała się we władaniu Kompanii Wschodnioindyjskiej, która wykorzystywała ją jako bazę aprowizacyjną na szlaku morskim z Europy do Indii Wschodnich. W latach 1815–21 wyspa była miejscem zesłania i śmierci cesarza Napoleona I Bonaparte; od 1834 stała się kolonią brytyjską. Po otwarciu Kanału Sueskiego utraciła znaczenie i podupadła. Pozostałe wyspy zostały anektowane przez Wielką Brytanię 1816, w czasie pobytu cesarza Napoleona I na Wyspie Świętej Heleny. Od 1922 roku Wyspa Świętej Heleny oraz Wyspa Wniebowstąpienia weszły w skład brytyjskiego terytorium zależnego Święta Helena, do którego włączono też grupę sześciu wysp o nazwie Tristan da Cunha (cztery z nich są bezludne). Od 1950 zarządzane przez administratora odpowiedzialnego przed gubernatorem terytorium. W czasie obu wojen światowych były brytyjskimi bazami morskimi. Od 2002 roku otrzymało status terytorium zamorskiego Wielkiej Brytanii.
[edytuj] Informacje polityczne
Święta Helena posiada status terytorium zamorskiego Wielkiej Brytanii. Kolonią zarządzi gubernator, mianowany przez monarchę brytyjskiego, przy pomocy Rady Wykonawczej i Rady Ustawodawczej. Wyspami Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha zarządzają administratorzy odpowiedzialni przed gubernatorem.
[edytuj] Podział administracyjny
3 okręgi administracyjne (Święta Helena, Wyspa Wniebowstąpienia, Tristan da Cunha).
| Obszar | Powierzchnia (km²) | Ludność | Stolica obszaru |
|---|---|---|---|
| Święta Helena | 122 | 4,255 | Jamestown |
| Wyspa Wniebowstąpienia | 91 | 1,122 | Georgetown |
| Tristan da Cunha | 207 | 284 | Edinburgh of the Seven Seas |
| Razem | 420 | 6,563 | Jamestown |
[edytuj] Gospodarka
Gospodarka jest silnie uzależniona od pomocy finansowej Wielkiej Brytanii (w roku finansowym 2006/07 wyniosła 27 mln dolarów, czyli prawie 70% wpływów do budżetu). Źródłem dochodów terytorium jest rybołówstwo, hodowla oraz sprzedaż wyrobów rzemieślniczych i znaczków pocztowych. Z powodu niewielkiej liczby miejsc pracy, około 25% zawodowo czynnej ludności wyjechało w poszukiwaniu pracy na Wyspę Wniebowstąpienia, Falklandy i do Wielkiej Brytanii.
- Waluta - 1 funt Świętej Heleny (SHP) = 100 pensów
- PKB - 18 mln USD
- Wzrost PKB - 0%
- PKB na 1 mieszkańca - 2 500 USD
- Inflacja- 3,2%
- Bezrobocie - 14%
- Użytkowanie ziemi:
- ziemie uprawne: 12,9%
- inne: 87,1%.
- Przemysł: budownictwo, rękodzieło (meble, koronki, wyroby z drewna), rybołówstwo.
- Rolnictwo: kawa, kukurydza, ziemniaki, warzywa; drewno; ryby, homary (na Tristan da Cunha).
- Eksport: ryby (mrożone, konserwowe i suszone tuńczyki), kawa, rękodzieło.
- Import: żywność, napoje, tytoń, paliwa, pasze, materiały budowlane, pojazdy silnikowe i części, maszyny i części.
- Produkcja energii elektrycznej: 7 mln kWh
[edytuj] Ludność
[edytuj] Skład etniczny
- Afrykanie - 50%
- Europejczycy (gł. Brytyjczycy) - 25%
- Chińczycy - 25%
[edytuj] Religie
- anglikanie - 81%
- Świadkowie Jehowy - 5%
- baptyści - 2,2%
- adwentyści dnia siódmego - 1,8%
- Armia Zbawienia - 1,7%
- katolicy - 1,3%
- zielonoświątkowcy - 1%
[edytuj] Analfabetyzm
- całej ludności - 3%
- Kobiet - 2%
- Mężczyzn - 3%
[edytuj] Demografia
| (2008) | |
| Liczba ludności | 7 600 |
| Ludność według wieku | |
| 0 - 14 lat | 18,7% |
| 15 - 64 lat | 71,1% |
| ponad 64 lata | 10,2% |
| Średnia długość życia | |
| W całej populacji | 78,09 lat |
| Mężczyzn | 75,19 lat |
| Kobiet | 81,15 lat |
| Przyrost naturalny | 0,53% |
| Współczynnik urodzeń | 11,93 urodzin/1000 mieszkańców |
| Współczynnik zgonów | 6,63 zgonów/1000 mieszkańców |
| Współczynnik migracji | - |
| Ludność według płci | |
| 0 - 14 lat | 1,036 mężczyzn/kobiet |
| 15 - 64 lat | 1,056 mężczyzn/kobiet |
| powyżej 64 lat | 0,86 mężczyzn/kobiet |
| Umieralność noworodków | 17,67 śmiertelnych/1000 żywych |
[edytuj] Komunikacja i łączność
Na Wyspie Świętej Heleny znajduje się jedyny port lotniczy terytorium. Sieć kolejowa nie istnieje.
- Sieć drogowa: 198 km
- Święta Helena: 138 km
- Wyspa Wniebowstąpienia: 40 km
- Tristan da Cunha: 20 km
- drogi utwardzone: 168 km
- Święta Helena: 118 km
- Wyspa Wniebowstąpienia: 40 km
- Tristan da Cucha: 10 km
Do wysp nie dociera żadna stacja telewizyjna, lecz istnieje możliwość odbioru trzech kanałów telewizyjnych odbieranych drogą satelitarną i przekazywanych nadajnikami naziemnymi. Docierają tam również 4 stacje radiowe ( 2 na falach długich i średnich, 2 UKF). Na terytorium Świętej Heleny możliwy jest również dostęp do internetu. Dostęp do internetu ma około 1000 mieszkańców, a telefony posiada około 2200 mieszkańców. Terytorium to nie posiada własnej floty handlowej.
|
||||||||||||||||
