| Narodowe Święto Niepodległości | |
 Obchody Narodowego Święta Niepodległości |
|
| Dzień | 11 listopada |
| Kraje |  Polska |
| Typ święta | państwowe |
| Symbole | |
Narodowe Święto Niepodległości – polskie święto narodowe, obchodzone co roku 11 listopada, "dla upamiętnienia rocznicy odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego"[1] w 1918 po 123 latach rozbiorów dokonanych przez Austrię, Prusy i Rosję. Ustanowione w ostatnich latach II RP, przywrócone w 1989. Jest dniem wolnym od pracy.
Spis treści |
[edytuj] Znaczenie daty
Odzyskiwanie przez Polskę niepodległości było procesem stopniowym i wybór 11 listopada jest dość arbitralny. Uzasadnieniem może być zbiegnięcie się wydarzeń w Polsce z końcem I wojny światowej na świecie (tego samego dnia miała miejsce kapitulacja Niemiec na froncie zachodnim).
- 5 listopada 1916 – wydanie aktu gwarantującego powstanie Królestwa Polskiego, w bliżej nieokreślonych jeszcze granicach.
- 14 stycznia 1917 – rozpoczęcie działalności przez Tymczasową Radę Stanu.
- 12 września 1917 – przejęcie obowiązków głowy państwa przez Radę Regencyjną.
- 7 października 1918 – ogłoszenie niepodległości Polski przez Radę Regencyjną[2].
- 25 października 1918 – powołanie rządu Józefa Świeżyńskiego.
- z 6 na 7 listopada 1918 – powstanie w Lublinie Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele.
- 10 listopada 1918 – przyjazd Józefa Piłsudskiego do Warszawy.
- 11 listopada 1918
- przekazanie przez Radę Regencyjną władzy wojskowej (będącej częścią zwierzchniej władzy państwowej) Józefowi Piłsudskiemu. Piłsudski zostaje Naczelnym Dowódcą Wojsk Polskich.
- po pertraktacjach Piłsudskiego z Centralną Radą Żołnierską wojska niemieckie zaczęły się wycofywać z Królestwa Polskiego.
- rozbrojenie w nocy niemieckiego garnizonu stacjonującego w Warszawie.
- objęcie nadburmistrzostwa miasta Poznania przez Polaka, Jarogniewa Drwęskiego.
- 12 listopada 1918 - Rada Regencyjna powierza Józefowi Piłsudskiemu misję stworzenia rządu narodowego.
- 14 listopada 1918 – rozwiązanie się Rady Regencyjnej i przekazanie zwierzchniej władzy państwowej w ręce Józefa Piłsudskiego. Piłsudski zostaje głową państwa (na razie bez formalnego określenia nazwy urzędu).
- 15 listopada 1918 - Nr 204 "Monitora Polskiego" otrzymuje podtytuł "Dziennik Urzędowy Republiki Polskiej". Zmiana nazwy państwa polskiego z "Królestwa Polskiego" na "Republika Polska".
- 17 listopada 1918 - Józef Piłsudski mianuje Jędrzeja Moraczewskiego prezydentem ministrów Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej.
- 19 listopada 1918 – wojska niemieckie zakończyły wycofywanie się z Królestwa Polskiego.
- 22 listopada 1918 – podpisanie dekretu o podstawach ustrojowych państwa polskiego. Józef Piłsudski obejmuje urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa.
- 27 grudnia 1918 – wybuch powstania wielkopolskiego w Poznaniu.
[edytuj] Ustanowienie święta
Dzień 11 listopada ustanowiono Świętem Niepodległości dopiero ustawą z 23 kwietnia 1937 (Dz. U. z 1937 r. Nr 33, poz. 255), czyli prawie 20 lat po odzyskaniu niepodległości.
[edytuj] Dzieje obchodów
Do czasu wybuchu II wojny światowej święto obchodzono tylko dwa razy – w roku 1937 i 1938.
W latach 1939–1944 – podczas okupacji hitlerowskiej oficjalne lub jawne świętowanie, podobnie jak i każde inne przejawy polskości, było niemożliwe.
W roku 1945 władze komunistyczne świętem państwowym uczyniły dzień 22 lipca – datę podpisania Manifestu PKWN, jako Narodowe Święto Odrodzenia Polski.
W czasach komunizmu wielokrotnie organizowane w całym kraju przez opozycję manifestacje patriotyczne były tego dnia brutalnie tłumione przez oddziały ZOMO, a ich uczestnicy aresztowani przez Służbę Bezpieczeństwa.
Święto obchodzone 11 listopada zostało przywrócone przez Sejm PRL IX kadencji ustawą z 15 lutego 1989 (Dz.U. PRL 1989, nr 6, poz. 34), lecz pod nieco zmienioną nazwą: Narodowe Święto Niepodległości.
Dzień ten jest dniem wolnym od pracy. Główne obchody, z udziałem najwyższych władz państwowych, odbywają się w Warszawie na placu Józefa Piłsudskiego, przed Grobem Nieznanego Żołnierza.
Od 1989 Warszawski Ośrodek Sportu i Rekreacji organizuje Bieg Niepodległości. Od 2009 zawodnicy pokonują atestowaną trasę liczącą 10 km, która prowadzi głównymi ulicami Warszawy: Aleją Niepodległości, Chałubińskiego, Al. Jana Pawła II, Anielewicza, Andersa, Marszałkowską, Koszykową.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Odnośniki
- ↑ Dz. U. z 1989 r. Nr 6, poz. 34 - preambuła ustawy
- ↑ „Monitor Polski”, Dodatek nadzwyczajny, 7 X 1918, nr 168
