Żuk
Żuk
Producent FSC
Premiera 1958
Okres produkcji 24 lipca 1959-13 lutego 1998
Miejsce produkcji Lublin, Plik:Flag of Poland.svg Polska
Następca Lublin I
Segment samochód dostawczy
Silniki SV M-20
OHV S-21
diesel 4C90
Skrzynia biegów 3-biegowa manualna
4-biegowa manualna
Masa własna 1340 - 1400 kg
Pokrewne FSO Warszawa
Podobne Nysa
Tarpan
Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Żuk

Żuk - rodzina polskich samochodów dostawczych produkowana w FSC w Lublinie. Opracowana w 1956 na bazie Warszawy, miała wspólne z nim podwozie, silnik[1] i układ jezdny. Rozwiązanie to z jednej strony przyczyniło się do dużej popularności tego samochodu i jego niskiej ceny, z drugiej zaś strony było powodem rozlicznych wad takich jak[2]:

  • niska trwałość elementów zawieszenia przedniego,
  • wysoko położona skrzynia ładunkowa,
  • wysoko położony środek ciężkości,
  • zbyt mały rozstaw kół,
  • ograniczone możliwości w zakresie wzrostu parametrów samochodu (szczególnie ładowności).

Jednakże w okresie produkcji tego samochodu w FSC jego konstrukcja ulegała unowocześnieniu (szczególnie w latach 70.[2]), wprowadzono mocniejsze i oszczędniejsze silniki, zmieniono skrzynię biegów, unowocześniono wygląd zewnętrzny. Następcą stał się samochód dostawczy Lublin I seryjnie produkowany od 1993 roku.

Konstruktorami pojazdu byli inżynierowie Stanisław Tański oraz Roman Skwarek. Za wygląd nadwozia odpowiedzialny był Julian Kamiński. W szczytowych momentach produkowano 30 tysięcy Żuków rocznie. Samochód produkowany był zarówno na eksport, jak i na rynek krajowy. Nazwa samochodu wzięła się od pasiastego malowania ostatecznej wersji prototypu pojazdu. Została ona zaproponowana przez Juliana Kamińskiego[2].

Żuk dostępny był w różnych wersjach nadwozia - począwszy od nadwozia typu pick-up w pierwszym modelu A 03, poprzez nadwozia typu furgon i skrzyniowe, wersje do przewozu większej liczby osób (towos, mikrobus), po zabudowę specjalizowaną (samochody pożarnicze, do przewozu pieczywa lub odzieży). Poszczególne wersje tworzone były w FSC lub przez przedsiębiorstwa wykorzystujące znaczny tabor Żuków (np. Przedsiębiorstwa Transportowe Handlu Wewnętrznego)[2][3]. Produkcję Żuków zakończono 13 lutego 1998 roku. Łącznie wyprodukowano 587 tysięcy aut[potrzebne źródło].

[edytuj] Historia

  • 1956 – w FSC w Lublinie pod kierownictwem inż. Stanisława Tańskiego powstaje projekt.
  • 1 maja 1958 – pokaz modelu A 03 (nadwozie pick-up)
  • 1958 – próbna seria 50 szt.
  • 24 lipca 1959 – rozpoczęcie produkcji seryjnej
  • 1964 – wersja A 03 PTHW-2 Pieczywo (nadwozie furgon specjalizowane do przewozu produktów żywnościowych)[3]
  • 1965 – wersja A 05 (nadwozie furgon, silnik S-21)[3]
  • 1965 – wersja A 13 (wersja eksportowa z silnikiem S-21)[3]
  • 1965 – prototyp A 03 PTHW-2 Odzież (nadwozie furgon specjalizowane do przewozu odzieży, silnik M-20)[3]
  • 1965 – prototyp A 08 PTHW-1 Pieczywo (nadwozie furgon specjalizowane do przewozu produktów żywnościowych na podwoziu prototypowej wersji A 08 z silnikiem S-21)[3]
  • 1966 – zmiana silnika z M-20 na S-21
  • 1966 – wersja A 14 (samochód pożarniczy w wersji eksportowej)
  • 1967 – modele A 09 (silnik dolnozaworowy M-20) i A 11 (silnik górnozaworowy S-21) z drewnianą skrzynią ładunkową.
  • 1968 – model A 15 (samochód pożarniczy na rynek krajowy )
  • 1970 – model A 07 (furgon towarowo osobowy z silnikiem S-21)
  • 1972 – model A 18 (dziesięcioosobowy mikrobus) i R z dłuższą kabiną i mniejszą skrzynią ładunkową
  • 1973 – wprowadzenie nowej kabiny kierowcy. Samochody z nią miały dodatkową literę M na końcu nazwy typu.
  • 1974 – wprowadzono dwuobwodowy układ hamulcowy ze wspomaganiem
  • 1977 – model A 151 C (samochód pożarniczy)
    • – model A 16 B z dłuższą kabiną dla 6 osób i mniejszą skrzynią ładunkową i przyczepą jednoosiową D-17 o ładowności 350 kg i skrzyni ładunkowej o wymiarach 215 na 175 cm
  • 1995 – Mitor-01, prototyp wersji szynowej (drezyny) będący rozwinięciem koncepcji szynowej Warszawy M-20 i M-223 (pojemność: 14 pasażerów, prędkość maksymalna: 60 km/h)
  • 13 lutego 1998 – zaprzestanie produkcji po wyprodukowaniu 587 tysięcy aut.
Wersja pożarnicza

[edytuj] Dane techniczne

Żuk A 03 '58 Żuk A11M '76
Długość całkowita: 431 cm 440 cm
Silnik: M-20 S-21
Liczba cylindrów: 4 4
Pojemność skokowa: 2120 cm³ 2120 cm³
Moc maksymalna: 54 KM 70 KM
Moment maks.: 122 Nm/2200 rpm. 150 Nm/2500 rpm.
Zużycie paliwa: 14 l/100 km 13 l/100 km
Prędkość maksymalna: 90 km/h 100 km/h
Pow. skrzyni ładunkowej: 4 m² 4,6 m²
Ładowność: 800 kg 950 kg
Masa własna: 1340 kg 1400 kg
Ilość biegów: 3+1 (w) 4+1 (w)

Przypisy

  1. ↑ Początkowo silnik dolnozaworowy M-20, następnie od 1966 roku silnik górnozaworowy S-21, a w latach 90. również wysokoprężny silnik z wtryskiem pośrednim 4C90.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Stanisław Szelichowski: Sto lat polskiej motoryzacji. Kraków: Krakowska Oficyna SAB, 2003. ISBN 83-918699-03. 
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Andrzej Zieliński: Polskie konstrukcje motoryzacyjne 1961-1965. Warszawa: WKiŁ, 2008, ss. 69-70, 107-109, 112-115, 118-119. ISBN 978-83-206-1671-2.