Burkina Faso
Burkina Faso
Flaga Burkina Faso
Godło Burkina Faso
Flaga Burkina Faso Godło Burkina Faso
Dewiza: (fr.) Unité, Progrés, Justice
(Jedność, Postęp, Sprawiedliwość)
Hymn: Une Seule Nuit
Położenie Burkina Faso
Język urzędowy francuski
Stolica Wagadugu
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Blaise Compaoré
Szef rządu premier
Tertius Zongo
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
73. na świecie
274 200[2] km²
400 km² (0,15%)
Liczba ludności (2009)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
61. na świecie
15 746 232[3]
57,4 osób/km²
Jednostka monetarna Frank CFA (XOF)
Niepodległość od Francji
5 sierpnia 1960
Religia dominująca Chrześcijaństwo i Islam
Strefa czasowa UTC ±0
Kod ISO 3166 BF/BFA/854
Domena internetowa .bf
Kod samochodowy BF
Kod telefoniczny +226
Mapa Burkina Faso
1  Dane podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (ang.)
2  Dane szacunkowe na lipiec 2009, podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (ang.)

Burkina Faso (fr. Burkina Faso) – państwo w Afryce Zachodniej bez dostępu do morza. Dawniej Górna Wolta (Republique du Haute-Volta), w 1984 prezydent Thomas Sankara nadał mu nową nazwę, która oznacza "kraj prawych ludzi" w językach mossi i diula, będących głównymi rdzennymi językami kraju.

Burkina Faso, dawna kolonia francuska, uzyskała niepodległość w 1960 roku. Destabilizacja państwa w latach 70. i 80. XX w. poprzedziła wielopartyjne wybory we wczesnych latach 90.

Stolicą kraju jest Wagadugu (Ouagadougou), nazywane przez Burkińczyków Ouaga.

Spis treści

[edytuj] Geografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Burkina Faso.

Teren kraju jest przeważnie równinny z lokalnymi fałdowaniami, zwłaszcza w zachodniej części kraju, gdzie sięga Wyżyna Gwinejska - znajduje się tu najwyższy szczyt kraju Pic de Nakourou (Tena Kuru) - 749 m n.p.m. przy samej granicy z Mali. Nieco dalej na wschód rozciąga się pasmo Chaîne de Banfora z główną atrakcją turystyczną kraju - wodospadami Cascades de Karfiguéla. Na terenie Burkina Faso rozpoczynają swój bieg także trzy ważne rzeki regionu: Wolta Czarna, Wolta Czerwona i Wolta Biała, które zlewają się następnie, tworząc rzekę Wolta.

Naturalną szatą roślinną państwa jest sawanna. Na południowym zachodzie przy granicy z Mali oraz Wybrzeżem Kości Słoniowej występuje bujna roślinność sawannowa. Na północy natomiast rozciąga się sawanna sucha z niskimi akacjami i kolczastymi krzewami. Na północnym wschodzie kraju występuje roślinność pustynna. Często spotykanymi tu przedstawicielami świata zwierząt są żyrafy, słonie, lwy, zebry i sępy.

[edytuj] Historia

Burkina Faso została skolonizowana w latach 90. XIX w. przez Francję, po pokonaniu miejscowych Mossi. Pierwotnie była administrowana jako część kolonii Wybrzeże Kości Słoniowej, ale już w 1919 r. została oddzielną kolonią, by później utracić ten status. Odzyskała go w 1947.

Burkina Faso uzyskała samorządność w 1958, a pełną niepodległość w 1960. Pierwszy przewrót wojskowy miał miejsce w 1966. W 1978 nastąpiła restauracja administracji cywilnej, ale już w 1980 dokonany został kolejny przewrót pod wodzą Saye Zerbo. Dwa lata później władzę zdobył Jean-Baptiste Ouédraogo. Następny zamach stanu w 1983 pozwolił kpt. Thomasowi Sankarze przejąć władzę. W 1984 zmieniono nazwę kraju z "Górna Wolta" na "Burkina Faso". Sankara został obalony w wyniku kolejnego zamachu stanu w 1987, a władzę przejął Blaise Compaoré, który nadal sprawuje władzę.

[edytuj] Gospodarka

Kraj biedny, rozwijający się. Jest to efekt systematycznego wzrostu liczby ludności i słabej gleby. Rolnictwo i hodowla zwierząt wytwarzają 32% produktu krajowego brutto, a trudni się nimi 80% ludności czynnej zawodowo. Główne uprawy to: sorgo, proso, kukurydza, orzeszki ziemne, ryż, i bawełna. Przemysł słabo rozwinięty, przede wszystkim tekstylny i przetwórstwa żywności. Niewielka ilość surowców naturalnych jak: miedź, żelazo, rudy manganu i najważniejsze z nich złoto. Kilkaset tysięcy osób co roku migruje do państw sąsiednich w poszukiwaniu pracy, m.in. do Wybrzeża Kości Słoniowej i Ghany.

[edytuj] Klimat

W Burkina Faso występuje klimat głównie tropikalny z dwoma bardzo odrębnymi sezonami. Pora deszczowa występuje na południu kraju od maja do października, a na północy jest krótsza i trwa od lipca do września. Sezon suchy trwa od 8 do 9 miesięcy (od października do czerwca). W porze deszczowej opady w kraju utrzymują się na poziomie między 600 a 900 milimetrów (24-35 cali). W suchej porze wieje silny, północno-wschodni wiatr Harmattan znad Sahary, który przynosi pył i piasek. Burkina Faso jest często nawiedzana przez długotrwałe susze.

Można wyróżnić trzy główne strefy klimatyczne:

  • sahelska: występuję w północnej części kraju i zazwyczaj poziom opadów utrzymuje się na poziomie do 600 milimetrów (24 cali) opadów rocznie. Występują wysokie temperatury od 5 do aż 47 °C (40-115 °F).
  • sudano-sahelska: rozciąga się między 11° 3' i 13° 5' szerokości geograficznej północnej. Występują pośrednie temperatury i opady.
  • sudano-gwinejska: występuje na południu kraju. Poziom opadów wynosi ponad 900 mm deszczu rocznie, a średnie temperatury są na stosunkowo niskim poziomie.

[edytuj] Kultura

Główne gałęzie lokalnego rzemiosła to wyplatanie koszyków, ceramika, barwienie tkanin i wykonywanie przeróżnych skórzanych przedmiotów. Przedmioty takie jak figurki, instrumenty muzyczne i maski, produkowe są często do użytku kościelnego. Wiele artystów produkuje pamiątki dla ciągle rosnącego ruchu turystycznego (Burkina Faso jest jednym z najchętniej odwiedzanych krajów w Afryce Zachodniej)

[edytuj] Atrakcje turystyczne

W Burkinie Faso możemy znaleźć wiele atrakcji turystycznych, oto jedne z nich:

[edytuj] Miasta

Większe miasta:

[edytuj] Demografia

W Burkina Faso szacowana średnia długość życia wynosi poniżej 50 lat. Jest to jedna z najniższych na świecie średnich długości życia. Mężczyźni żyją średnio 42 lata, a kobiety 45 lat. Mediana wieku mieszkańców wynosi poniżej 17 lat. W 2006 r. tempo wzrostu liczby ludności wynosiło 3%.

  • Struktura wiekowa:

- mieszkańcy w wieku od 0 do 14 lat stanowią 46.8% liczby ludności kraju,

- mieszkańcy w wieku od 15 do 64 lat stanowią 50.7% liczby ludności kraju,

- mieszkańcy w wieku 65 lat i powyżej stanowią 2,5% liczby ludności kraju.

  • Mediana wieku (ogółem): 16,5 lat,

- Mężczyźni: 16,3 lat,

- Kobiety: 16,7 lat.

[edytuj] Sport

Stub sekcji Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

W sporcie Burkina Faso znana jest głównie z piłki nożnej.

[edytuj] Religia

[1]

[edytuj] Podział administracyjny

Burkina Faso podzielona jest na 13 regionów[potrzebne źródło] i 45 prowincji.

[edytuj] Ciekawostki

  1. W 1980 roku Jan Paweł II odbył pielgrzymkę do Afryki Zachodniej, odwiedzając m.in. Burkina Faso
  2. Motto państwowe brzmi: Unité, Progrés, Justice (fr.Jedność, postęp, sprawiedliwość’)

Przypisy

  1. [1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz z innych źródeł.
Wikisłownik
Zobacz hasło Burkina FasoWikisłowniku