James Gordon Brown (ur. 20 lutego 1951 w Glasgow) – brytyjski polityk, premier Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej od 27 czerwca 2007 r., lider Partii Pracy od 24 czerwca 2007 r., były minister finansów Wielkiej Brytanii (2 maja 1997 – 27 czerwca 2007). Od 1983 r. jest członkiem Izby Gmin. W latach 1983-2005 reprezentował okręg wyborczy Dunfermline East w Fife w Szkocji, a od 2005 r. okręg wyborczy Kirkcadly and Cowdenbeath.
[edytuj] Wczesne lata życia
Przyszły premier Wielkiej Brytanii urodził się w Govan, dzielnicy Glasgow, aczkolwiek niekiedy media podają jako jego miejsce urodzenia Giffnock w hrabstwie Renfrewshire, gdzie jego rodzice mieszkali w tym czasie. Gordon Brown jest synem Johna Ebenezera Browna i Elizabeth. Gordon ma dwóch starszych braci – Johna i Andrew. Dzieciństwo spędził w Kirkcaldy. Wykształcenie odebrał w Kirkcaldy West Primary School. Ponieważ odbywał naukę w specjalnym przyspieszonym trybie ukończył szkołę dwa lata wcześniej. Następnie rozpoczął naukę w Kirkcaldy High School, a po jej ukończeniu, w wieku 16 lat, rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie w Edynburgu.
Już od wczesnej młodości zmagał się z chorobą oczu, a w wyniku wypadku w czasie studenckiego meczu rugby stracił wzrok w lewym oku. W 1972 r. ukończył uczelnię z tytułem magistra. Następnie doktoryzował się, pisząc pracę pt. "Partia Pracy i polityczne przemiany w Szkocji w latach 1918-1922". Tytuł doktorski uzyskał w 1982 r.
Po ostatecznym zakończeniu nauki Gordon Brown został rektorem Uniwersytetu w Edynburgu. Redagował gazetę "The Red Paper on Scotland". Jednocześnie wykładał w Edynburgu oraz w College of Technology w Glasgow. Następnie przez pewien czas pracował jako dziennikarz w telewizji szkockiej. W 1986 r. opublikował biografię Jamesa Maxtona, jednego z bardziej znanych polityków Niepodległej Partii Pracy. Pierwszy raz wystartował w wyborach do Izby Gmin w 1979 r. lecz przegrał w swym okręgu z kandydatem konserwatystów Michaelem Ancramem.
[edytuj] Początek kariery politycznej
Do parlamentu Brown dostał się w 1983 r. z okręgu Dunfermline East jako reprezentant Partii Pracy, wówczas znajdującej się w opozycji. W 1985 r. został mówcą partyjnym na temat przemysłu i handlu. W latach 1987-1989 był naczelnym sekretarzem skarbu w gabinecie cieni, a następnie także ministrem handlu i przemysłu w gabinecie cieni. W 1992 r. został mianowany w gabinecie cieni Kanclerzem Skarbu.
W 1994 r., po nagłej śmierci Johna Smitha, lidera Partii Pracy, Brown był potencjalnym kandydatem na jego następcę. Jednak w wyniku dżentelmeńskiej umowy z Tonym Blairem w restauracji Granita w Islington, zgodził się nie występować przeciw jego kandydaturze, zyskując w zamian obietnicę zupełnej kontroli i kształtowania polityki partii w sferze ekonomii. Na swoim stanowisku w gabinecie cieni Brown działał na rzecz przedstawienia swojej osoby jako kompetentnego kandydata na "właściwego" Kanclerza Skarbu.
[edytuj] Kanclerz Skarbu
W rezultacie sukcesu wyborczego Partii Pracy, Brown 2 maja 1997 r. objął stanowisko Kanclerza Skarbu. Już na początku zaskoczył ekonomistów, przyznając Bankowi Centralnemu niezależność operacyjną w polityce monetarnej, co według konserwatystów miało być pierwszym krokiem przybliżającym Wielką Brytanię do tworzonej właśnie strefy euro.
Brown prowadził rozważną politykę podatkową. Jednak w czasie jego rządów, na co wskazuje raport OECD, dochody państwa z tytułu wpływów podatkowych wzrosły z poziomu 39,9% PKB w 1997 do 42,4% PKB w 2006, wskutek aktywności rządu.
Głównym osiągnięciem Browna było utrzymanie stabilnego wzrostu gospodarczego i obniżenie poziomu bezrobocia w kraju. Według danych OECD, średni wzrost gospodarczy w Wielkiej Brytanii w latach 1997-2006 wyniósł 2,7%, wobec 2,1% dla całej Unii Europejskiej. Bezrobocie zaś w 2006 wyniosło 5,5% (średnia UE 8,1%) wobec 7% w 1997.
[edytuj] Premier Wielkiej Brytanii
10 maja 2007 Tony Blair zapowiedział rezygnację z funkcji premiera. Brown był jednym z kandydatów na jego następcę. Jego konkurentem był John McDonnell. Do 17 maja obaj kandydaci musieli zgłosić swoje kandydatury popierane przez ponad 12,5% członków Partii Pracy. Ten wymóg spełnił tylko Brown i 17 maja uzyskał nominację Partii Pracy na jej nowego lidera i przyszłego premiera. 24 czerwca 2007 r., na zjeździe partii w Manchesterze, został wybrany nowym liderem. 27 czerwca 2007 r. królowa Wielkiej Brytanii Elżbieta II powołała Gordona Browna na stanowisko premiera rządu Jej Królewskiej Mości. Następnego dnia premier podał skład swojego gabinetu.
Brown często zgłaszał propozycje przeniesienia kilku prerogatyw Korony na parlament, np. prawa do wypowiadania wojny i aprobowania nominacji na najwyższe urzędy. Parlament miał uzyskać prawo do ratyfikacji umów międzynarodowych oraz mieć większy wpływ na służby specjalne.
W polityce zagranicznej Brown utrzymał zaangażowanie Wielkiej Brytanii w wojnę w Iraku, aczkolwiek w wygłoszonym w czerwcu 2007 r. przemówieniu Brown zapowiedział, że "wyciągnie wnioski" z błędów popełnionych w Iraku. Brytyjski premier nadal utrzymuje bliskie stosunki ze Stanami Zjednoczonymi.
[edytuj] Życie prywatne
Brown 3 sierpnia 2000 r., po czterech latach znajomości, poślubił Sarę Macaulay (ur. w październiku 1963 r.), z zawodu specjalistkę public relations. Ślub odbył się w North Queensferry w Fife. 28 grudnia 2001 r. urodziła się im pierwsza córka, Jennifer Jane, lecz po kilkunastu dniach 8 stycznia 2002 zmarła. Drugie dziecko, syn John, przyszło na świat 17 października 2003 r., a 17 lipca 2006 r. urodził się kolejny syn, James Fraser, u którego w listopadzie 2006 r. została zdiagnozowana mukowiscydoza.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
Szefowie państw i rządów Europy |
|
| Szefowie państw |
|
 |
|
| Szefowie rządów |
|
|
- ↑ 1,0 1,1 Prezydent pełni równocześnie funkcję szefa rządu
- ↑ Republika Kosowa jest obecnie uznawana przez 56 ze 192 państw członkowskich ONZ, 22 z 27 państw członkowskich UE, w tym przez Polskę, oraz 22 z 26 państw członkowskich NATO (stan na 6 marca 2009)
|
|
Premier Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach
