| Jan Mayen | |||||
|
|||||
 |
|||||
| Język urzędowy | norweski | ||||
| Status terytorium | terytorium zależne | ||||
| Zależne od | Norwegii | ||||
| Głowa terytorium | król Harald V | ||||
| Gubernator | Åshild Hauan | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
372,5 km² 0% |
||||
| Liczba ludności (2007) • całkowita • gęstość zaludnienia |
0 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | korona norweska (NOK) | ||||
| Rok utworzenia | zajęcie terytorium bez przynależności państwowej 1922 |
||||
| Strefa czasowa | UTC +1 (lato); +2 (zima) | ||||
| Kod ISO 3166 | SJ/SJM/744 | ||||
| Domena internetowa | .sj | ||||
 |
|||||
Jan Mayen – niewielka wyspa wulkaniczna w Arktyce, ok. 500 km na wschód od Grenlandii; oblewają ją wody Oceanu Arktycznego: Morze Grenlandzkie od północy, Cieśnina Duńska od zachodu i Morze Norweskie od południa i wschodu. Od 1930 r. administracyjnie przynależy do Norwegii.
Powierzchnia 372,5 km² większość obszaru zajmują tereny wyżynne i górskie (najwyższy szczyt – czynny wulkan Beerenberg – 2277 m n.p.m., drugi co do wysokości w Europie; ostatnia erupcja 1985), liczne lodowce. Strefa klimatu polarnego, występuje roślinność tundrowa. Liczne kolonie ptaków i fok.
[edytuj] Historia
Wyspa została odkryta przez Henry'ego Hudsona w 1607, oficjalnie przez Holendra Jana Maya w 1614 roku. W późniejszych latach stanowiła bazę holenderskich wielorybników. Sezonowo przebywało na niej do 1000 osób. Opuszczona w związku z wytępieniem wielorybów żyjących w okolicznych wodach, od połowy XVII wieku była zapomnianym skrawkiem lądu, kilkakrotnie tylko odwiedzanym przez statki.
W związku z ogłoszeniem pierwszego Międzynarodowego Roku Polarnego 1882/83, austro-węgierska ekspedycja spędziła na Jan Mayen cały rok, prowadząc badania i kartując powierzchnię wyspy.
Na początku XX w. pojawiali się na niej norwescy myśliwi, polujący na lisy i niedźwiedzie polarne, jednak przetrzebienie ich populacji i skrajnie trudne warunki życia szybko zmusiły ich do opuszczenia wyspy. W 1921 powstała tu norweska stacja meteorologiczna, zaś w 1930 uznano ją za część terytorium Norwegii.
W czasie II wojny światowej wyspa, w przeciwieństwie do reszty kraju, nie dostała się pod okupację niemiecką. W 1941 stacja meteorologiczna wznowiła, przerwaną rok wcześniej, działalność. W 1943 Amerykanie wybudowali w północnej części wyspy stację radiolokacyjną. W okresie powojennym, aż do 1959 aktywność ludzka na wyspie ograniczała się do obserwacji meteorologicznych, powstała również stacja radiowa, utrzymująca kontakt ze statkami rybackimi. W 1959 podjęto decyzję o lokalizacji na Jan Mayen stacji systemu radionawigacyjnego LORAN (Long Range Navigation) dla potrzeb NATO.
Wyspa nie ma stałych mieszkańców, z wyjątkiem obsługi wspominanych stacji (obecnie 18 osób).
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||||||||
|
||||||||||