| Kadyks | |||||
|
|||||
| Państwo | |||||
| region | |||||
| burmistrz | Teófila Martínez | ||||
| Powierzchnia | 12,10 km² | ||||
| Położenie | 36° 31' N 6° 17' W |
||||
| Wysokość | 11 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość |
130 561 10893,63 os./km² |
||||
|
Położenie na mapie Hiszpanii
|
|||||
| Strona internetowa | |||||
Kadyks (hiszp. Cádiz ['kaðiθ], fen. גדר = Gadir, łac. Gades, arab. قادس = Qādis) – miasto w południowo-zachodniej Hiszpanii, w regionie Andaluzja, stolica prowincji Kadyks. Położone na półwyspie oddzielającym odnogę Zatoki Kadyksu od Oceanu Atlantyckiego. Zamieszkuje je 155 tys. osób (1994).
Miasto portowe i handlowe, stocznia, przemysł metalowy i spożywczy. Szkoły wyższe, muzea, znany ośrodek turystyczny. Najstarsze miasto w Hiszpanii.
W mieście znajduje się stacja kolejowa Cádiz.
Spis treści |
[edytuj] Historia
- około 1100 p.n.e. założony przez Fenicjan (Gadir – najstarsze miasto w tej części Europy).
- od ok. 500 p.n.e. pod władzą Kartaginy.
- 206 p.n.e. zdobyty przez Rzymian (Gades), ośrodek handlu morskiego, okres rozkwitu gospodarczego.
- V w. zniszczony przez Wizygotów.
- od 711 pod panowaniem Maurów.
- od 1262 w rękach do Kastylii.
- W 1587 angielski korsarz Francis Drake zniszczył hiszpańską flotę stacjonującą w Kadyksie.
- W 1596 złupiony przez Anglików pod wodzą hrabiego Essexa.
- W 1702 najazd floty angielskiej i holenderskiej.
- Od 1717 główna baza żeglugi, przejęcie monopolu od Sewilli na handel z koloniami w Ameryce.
- W 1797 atakowany przez flotę Nelsona, która odniosła zwycięstwo nad flotą hiszpańską koło przylądka São Vicente.
- W 1805 pod Trafalgarem Nelson rozbił flotę francusko–hiszpańską.
- W latach 1810–12 oblegany przez wojska napoleońskie.
- W latach 1810–13 siedziba rządu centralnego, powołanie Kortezów, w 1812 uchwalenie pierwszej hiszpańskiej konstytucji (uchylonej w 1823)
- W 1820 wybuch powstania ludowego.
- W czasie wojny domowej 1936–39 w rękach frankistów.
[edytuj] Zabytki
Nie spotyka się prawie śladów starożytności i średniowiecza, po zniszczeniu miasta w 1596 przez oddziały angielskie hr. Essexa.
- Katedra, Parroquía de Santa Cruz, dawny renesansowy kościół Sagrario.
- Katedra, Catedral Nueva, z XVIII–XIX w., z grobem Manuela de Falli oraz muzeum z cennymi monstrancjami (m.in. 4-metrową Custodia de Millón autorstwa Antonia Suáreza). Budowa katedry została rozpoczęta na podstawie projektu Vicenta Acera, ze względów finansowych zakończona dopiero w 1853 roku - z tego względu w budowli mieszają się elementy barokowe z neoklasycystycznymi. Wnętrze podzielone potężnymi kolumnami korynckimi na trzy nawy, transept i kaplice boczne. Chór w nawie głównej wykonany z drewna mahoniowego przez Augustina de Perei w 1697 pochodzi z Cartuja de las Cuevas w Sewilli.
- Kościół Oratorio de San Felipe Neri zbudowany w latach 1679-1719, gdzie w latach 1811-1812 obradowały Kortezy. Owocem tych obrad była pierwsza liberalna konstytucja Europy uchwalona 19 marca 1812, unieważniona w 1823 roku przez Ferdynanda VII. Wewnątrz kościoła znajduje się obraz Niepokalana poczęcie (Inmaculada) pędzla Murilla. Obok kościoła znajduje się muzeum miejskie (Museo Municipial) w których zbiorach znajduje się m.in. model miasta Kadyks powstały pomiędzy 1777 a 1779 zawierający pierwotny projekt kościoła.
- Kościół Oratorio de la Santa Cueva zbudowany w XVIII wieku na podstawie projektu Torcuato Cayóna przez Torcuato Benjumedę. Wewnątrz znajdują się trzy freski namalowane w latach 1796 - 97 przez Francisco Goyę - Ostatnia wieczerza, Cudowne rozmnożenie chleba i ryb i Przypowieść o gościu bez szat weselnych.
- Kościoły: Santiago, Santa Catalina z XVII w. z ostatnim dziełem Murilla.
- szpital Nuestra Senora del Carmen z XVIII wieku.
- Mury obronne z XVII w. z bramą Puerta de Tierra, ozdobioną herbem Kastylii. Po bokach bramy, na wysokich kolumnach, umieszczone są figury patronów miasta św. Serwandusa i św. Germanusa
- Muzeum miejskie Museo de Cadiz położone przy Plaza de Mina. Na parterze ekspozycja ukazująca historię miasta, na wyższych pietrach galeria malarstwa z dziełami m.in. Rubensa, Murilla i Zurbarána.
- Muzeum, w dawnym klasztorze franciszkanów, ze zbiorami archeologicznymi z czasów fenickich i rzymskich oraz najważniejszą po Sewilli galerią malarstwa.
[edytuj] Miasta partnerskie
Hawana, Kuba
Brest, Francja
Buenos Aires, Argentyna
A Coruña, Hiszpania
Tanger, Maroko
Baltimore, Stany Zjednoczone
Rochester, Stany Zjednoczone
Cartagena, Kolumbia
Ceuta, Hiszpania
Huelva, Hiszpania
Medway, Wielka Brytania
Montevideo, Urugwaj
Móstoles, Hiszpania
Las Palmas de Gran Canaria, Hiszpania
San Juan, Portoryko
Santa Cruz de Tenerife, Hiszpania
Torrevieja, Hiszpania
Ad-Dachla, Sahara Zachodnia
[edytuj] Bibliografia
- Brigitte Hintzen-Bohlen: Sztuka i Architektura - Andaluzja. Warszawa: Wydawnictwo Philip Wilson, 2008, ss. 170-183. ISBN 978-3-8331-5106-4.
- Praca zbiorowa: Przewodniki Wiedzy i Życia - Sewilla i Andaluzja. Wyd. II. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2008, ss. 164-167. ISBN 978-83-7448-633-0.