Historia Komputerów

Współrzędne: 54°11'25″N 16°10'54″E / 54.19028, 16.18167

Koszalin
Koszalin nocą (północna część miasta)
Herb Koszalina Flaga Koszalina
Województwo	zachodniopomorskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina • rodzaj	Koszalin miejska
Założono	XI wiek
Prawa miejskie	1266
Prezydent miasta	Mirosław Mikietyński
Powierzchnia	83,31 km²
Położenie (punkt)	54° 11' 25 '' N 16° 10' 54 '' E
Wysokość	32 m n.p.m.
Ludność (2008) • liczba • gęstość	107 146[1] 1288 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 94
Kod pocztowy	75-004, 75-016, 75-017, 75-113, 75-202, 75-238, 75-350, 75-454, 75-455, 75-606, 75-617, 75-640, 75-840, 75-847, 75-900, 75-901, 75-903,
Tablice rejestracyjne	ZK
Położenie na mapie Polski Koszalin
TERC (TERYT)	3261011
SIMC	0949448
Miasta partnerskie	Albano Laziale, Berlin Tempelhof-Schöneberg, Bourges, Fuzhou, Gladsaxe, Kristianstad, Lida, Neubrandenburg, Neumünster, Roermond, Schwedt, Seinäjoki
Hasło promocyjne: Zielone miasto zaprasza ...; Koszalin – pełnia życia
Urząd miejski ul. Rynek Staromiejski 6-7 75-007 Koszalin tel. 0 94 348 86 00; faks 0 94 342 24 78
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta

Koszalin (pomor. Kòszalëno, niem. Köslin) – miasto na prawach powiatu położone w północno-zachodniej Polsce w województwie zachodniopomorskim, drugi ośrodek miejski na Pomorzu Zachodnim. Znajduje się na Pobrzeżu Koszalińskim, w dorzeczu rzeki Dzierżęcinki, 11 km od Morza Bałtyckiego. Siedziba powiatu koszalińskiego.

Według danych z 31 grudnia 2008 roku, Koszalin liczy 107 146 mieszkańców.

Miasto jest ważnym ośrodkiem kulturalnym w regionie. Znajdują się w nim teatry, kina, filharmonia, amfiteatr oraz muzea. Jest także siedzibą lokalnych mediów. W Koszalinie znajduje się również siedziba Diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.

Koszalin stanowi ważny węzeł komunikacji pasażerskiej. W mieście znajduje się dworzec autobusowy i kolejowy. Przez miasto prowadzą dwie drogi krajowe: nr 6 i nr 11.

Miasto znajduje się 6 km od jeziora Jamno i w odległości 11 km od Bałtyku. W mieście znajduje się wiele hoteli (m.in. 4-gwiazdkowy Atlantic znajdujący się 5 km. od miasta) i pensjonatów oraz zabytków.

[edytuj] Położenie

Powiat grodzki Koszalin na mapie województwa

Miasto położone jest na Pobrzeżu Koszalińskim, a dokładnie znajduje się na styku granic trzech mezoregionów: Wybrzeża Słowińskiego, Równiny Białogardzkiej i Równiny Słupskiej.

Koszalin leży na Pomorzu Zachodnim.

Dzielnice i inne osiedla w Koszalinie: 4 Marca, Akademickie, Kędzierzyn, Kretomino, Przylesie, Unii Europejskiej, Zagórzyno, Za Murem, Lechitów, Wenedów, Na Skarpie.

Dawne osady i wsie stanowiące części miasta: Chełmoniewo, Dzierżęcino, Lubiatowo, Raduszka, Sarzyno, Wilkowo, Żabowo, Jamno, Łabusz^[2].

[edytuj] Historia

Ta sekcja zawiera jedynie listę źródeł lub linki zewnętrzne, więc jej weryfikowalność pozostaje częściowo niejasna, z powodu niewystarczającej liczby przypisów umieszczonych w tekście artykułu.

Dworzec kolejowy (1911 r.)

Rynek i katedra w l. 30 XX w.

Koszalin był osiedlem słowiańskim w XII wieku. W 1214 r. książę pomorski Bogusław II nadał wieś Koszalice, koło Góry Chełmskiej (od starożytności, aż do wczesnego średniowiecza będącej miejscem kultu pogańskiego), w ziemi kołobrzeskiej klasztorowi w Białobokach k. Trzebiatowa.

W 1248 r. wschodnia część ziemi kołobrzeskiej z Koszalinem przeszła na własność biskupów pomorskich (kamieńskich) dając początek biskupiemu księstwu kamieńskiemu. 23 maja 1266 r. biskup Herman von Gleichen lokował miasto na prawie lubeckim nadając mu okoliczne wsie i liczne przywileje i ustanawiając tu swoją główną rezydencję i stolicę biskupiego księstwa kamieńskiego.

Nabywając wieś Jamno (1331), część jeziora Jamno wraz z mierzeją i grodem Unieście (1353) Koszalin uzyskał bezpośredni dostęp do morza uczestnicząc intensywnie w następnych wiekach w handlu morskim jako członek Hanzy. Prowadziło to do zatargów z Kołobrzegiem i Darłowem – m.in. w 1446 doszło do wygranej bitwy z Kołobrzegiem. Zarazy i wojna trzydziestoletnia zmniejszyły znaczenie miasta – w 1535 na dżumę zmarło 1,5 tys. z 2,5 tys. mieszkańców.

W 1582 r. ukończono budowę zamku-rezydencji książąt pomorskich.

Po wymarciu książąt pomorskich w 1637 r. miasto dostało się w ręce kuzyna Gryfitów – Ernesta Bogusława von Croy, a następnie margrabiów brandenburskich. Od tego momentu, aż do 1918 r. Koszalin był uważany za stolicę księstwa kaszubskiego (powiaty koszaliński, kołobrzeski, białogardzki i szczecinecki)^{[potrzebne źródło]}.

Prawie całe miasto spłonęło w pożarze w 1718 r. i od tego czasu miasto rozwijało się bardzo powoli. W XIX wieku Koszalin stał się istotnym centrum handlowym i komunikacyjnym na trasie łączącej Gdańsk ze Szczecinem. W 1816 r. w Koszalinie umieszczono stolicę jednej z trzech rejencji (obok szczecińskiej i stralsundskiej) wchodzącej w skład prowincji pomorskiej państwa pruskiego. W 1859 r. ukończono budowę kolei Koszalin – Stargard jako część linii do Gdańska. W 1890 r. przeniesiono tu Szkołę Kadetów z Chełmna. W latach 1911-1937 działała komunikacja tramwajowa. W 1938 r. z części rejencji koszalińskiej utworzono prowincję Poznań-Prusy Zachodnie z siedzibą w Pile istniejącą do 1945 r.

4 marca 1945 miasto zajęła Armia Czerwona (3 Korpus Pancerny Gwardii generała Aleksego Panfiłowa). Miasto było zburzone w 40%^{[potrzebne źródło]}. Jest sprawą dyskusyjną na ile te zniszczenia powstały w wyniku krótkich walk, a na ile w wyniku świętowania zdobycia niemieckiego miasta. W mieście zaczęli osiedlać się Polacy, a do 1947 r. wywieziono niemieckich mieszkańców miasta. Po drugiej wojnie światowej, w wyniku konferencji w Poczdamie, Koszalin znalazł się w Polsce. W 1945 r. władze kilka razy przenosiły siedzibę administracyjną pierwszego województwa szczecińskiego (Pomorze Zachodnie) między Koszalinem i Szczecinem^{[potrzebne źródło]}. W 1950 r. podzielono województwo na województwo szczecińskie i województwo koszalińskie.

Koszalin był w latach 1950-1975 stolicą "dużego" województwa koszalińskiego (jednego z 17) oraz w latach 1975-1998 siedzibą władz "małego" województwa koszalińskiego (jednego z 49). W latach 1946-54 siedziba wiejskiej gminy Koszalin.

W wyniku reformy administracyjnej z 1998 Koszalin znalazł się w województwie zachodniopomorskim, mimo że część mieszkańców głównie z Koszalina opowiadała się za utworzeniem województwa środkowopomorskiego (pokrywającego się w części z dawnym woj. koszalińskim istniejącego w latach 1950-1975).

Pod koniec 2003 r. zakończył się proces zbierania podpisów pod obywatelskim projektem ustawy w sprawie utworzenia województwa środkowopomorskiego, a 18 marca 2004 w Sejmie RP odbyło się pierwsze czytanie tegoż projektu. Decyzją posłów projekt skierowany został do Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.

 Osobny artykuł: kalendarium historii Koszalina.

[edytuj] Środowisko naturalne

Dużą powierzchnię (patrz tabela obok) miasta zajmują tereny zielone: Park im. Książąt Pomorskich, Las komunalny na masywie Góry Chełmskiej, Las Bukowy, Jezioro Lubiatowskie z ścisłym rezerwatem przyrody, rezerwat glebowy Bielica, zespół przyrodniczo-krajobrazowy Dolina Grabowa i wiele innych mniejszych parków i terenów zielonych.

W granicach administracyjnych miasta w 2005 roku powierzchnia lasów wynosiła 3393 ha, a użytków rolnych 2119 ha^[3].

W okolicach Koszalina występują złoża surowców mineralnych takich jak: gaz ziemny, ropa naftowa, borowina, solanka oraz kreda jeziorna.

Zdjęcie panoramiczne z 2009 roku – Park przy amfiteatrze w Koszalinie – Zielone Miasto

[edytuj] Klimat

[edytuj] Architektura

[edytuj] Układ urbanistyczny

(do opracowania)

[edytuj] Zabytki

Koszalińska katedra

Pałac Ślubów

Budynek Poczty Głównej

Cały obszar Starego Miasta został wpisany do rejestru zabytków^[5]. Zabytki Koszalina znajdują się na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego. Lista zabytków chronionych prawem:

• fragmenty murów obronnych z ok. 1320 r.
• Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP – kościół gotycki z 1333 r.
• Domek Kata z XV w., od 1964 r. siedziba Teatru Propozycji Dialog
• Kościół św. Józefa Oblubieńca – neogotycka budowla z 1869 r. dla wiernych, założonej w 1857 r. parafii katolickiej
• Kaplica św. Gertrudy – wybudowana w latach 1382-1383, obecnie kaplica ewangelicko-augsburska
• kościół zamkowy – wybudowana ok. 1300 r. jako kościół klasztoru cysterek, opuszczony w czasie reformacji, następnie zrujnowany, został odbudowany przez księcia Franciszka I w latach 1602-1609 jako kościół zamkowy. Od 1953 r. cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Koszalinie
• Pałac Młynarza i młyn z XIX w.
• kamienica gotycka z XIV w. (ul. Bolesława Chrobrego 6)
• Pałac Ślubów – kamienica z XVI w., wzniesiona w okresie późnego średniowiecza, posiada w ścianach bocznych elementy z XV/XVI w. – ostrołukowe blendy (ul. Bogusława II 15)
• zespół budynków Poczty Głównej – zespół neogotycki wzniesiony w 1884 r.
• kamieniczka (elewacje) (ul. Zwycięstwa 125)
• dawna plebania (ul. Wyszyńskiego)
• zabytkowe domy (pl. Wolności 2-3, pl. Wolności 4)
• zabytkowe wille (ul. Batalionów Chłopskich 83, ul. Jana z Kolna 38, ul. Piłsudskiego 53, ul. Szczecińska 1, ul. Zwycięstwa 126)
• stacja kolejki wąskotorowej wraz z obiektami kolejowymi z 1898 r.
• Park Miejski im. Książąt Pomorskich – zabytkowy park, którego najstarsza część parku powstała w 1817 r.
• szczyt Góry Chełmskiej
• wieża widokowa na Górze Chełmskiej zbudowana w 1888 r.; wysokość 31,5 m

Obiekty historyczne w mieście:

• budynek z początku XIX w. przy ul. Mickiewicza – obecnie część Urzędu Miasta
• Gmach Rejencji, wzniesiony ok. 1890 r. przy ulicy Andersa – obecnie siedziba Policji
• neogotycki budynek polikliniki – wzniesiony w latach 1895-1896 na potrzeby szpitala miejskiego.
• budynek Bałtyckiego Teatru Dramatycznego – wzniesiony w 1906 r. jako budynek parafialny ewangelickiej gminy wyznaniowej
• neogotycki budynek Archiwum Państwowego – wzniesiony na początku lat 80. XIX w. jako szpital garnizonowy, znajdował się pod zarządem administracji wojskowej do końca I wojny światowej
• budynek Straży Pożarnej – wzniesiony w 1928 r., z charakterystyczną wysoką wieżą usytuowaną od strony zachodniej, służącą pierwotnie jako ściana ćwiczeń wysokościowych.
• podziemia starego browaru, ul. Kazimierza Wielkiego – stanowią część dawnego browaru E. Aschera z 1846 r., istniejącego do 1910 r.
• budynek z końca XIX w. – zbudowany został w latach 70. XIX w. przez rodzinę Hildebrand. W latach 1905-1919 mieszkał tutaj dr Fryderyk Hildebrand, koszalinianin, znany botanik, profesor uniwersytecki i dyrektor Ogrodów Botanicznych we Freiburgu.
• skansen kultury jamneńskiej

[edytuj] Miejsca pamięci narodowej

Koszalińskie "Płomienne ptaki", w tle Politechnika Koszalińska

• Płomienne ptaki – pomnik autorstwa Władysława Hasiora, budowany w latach 1977-1980, następnie przerobiony na pomnik "Tym co walczyli o polskość i wolność ziem Pomorza"^[6][7]. W czasie niektórych świąt wzniecany jest w nich płomień.
• Pomnik poświęcony "Mężczyznom, kobietom, dzieciom wywiezionym do łagrów północy dalekiego wschodu Kazachstanu", "Zmarłym z głodu, zimna, prześladowań rozstrzelanym w masowych egzekucjach", "Żołnierzom poległym na polu chwały" – pomnik przy katedrze
• Pomnik Ku czci poległych żołnierzy radzieckich
• Pomnik Zwycięstwa ku czci Armii Radzieckiej
• Pomnik Cypriana Kamila Norwida
• Obelisk Bohaterowi Obojga Narodów gen. Kazimierzowi Pułaskiemu – 4 lipca 1994 r.
• Pomnik ku pamięci Ludwika Zamenhofa
• Pomnik ku pamięci Żydów Koszalińskich pochowanych na Nowym Cmentarzu (1900-1938)
• Pomnik Jana Pawła II – odsłonięty 1 czerwca 1991 r.,
• Pomnik Żołnierzom polskim – powstańcom listopadowym, internowanym przez władze pruskie w 1931, budowniczym drogi przez Górę Chełmską
• Pamięci Janka Stawisińskiego – jednego z poległych górników
• Pomnik Witaj Jutrzenko Swobody – ku pamięci Adama Mickiewicza w 200. rocznicę urodzin
• Pomnik Władysława Sikorskiego – odsłonięty 4 lipca 2003 r.,
• Pomnik Józefa Piłsudskiego – znajduje się na Placu Zwycięstwa, został odsłonięty 11 listopada 2003 r., rzeźbę postaci Marszałka wykonał artysta plastyk Romuald Wiśniewski
• Pomnik odsłonięty w 85. rocznicę powstania PCK

[edytuj] Demografia

 Osobny artykuł: ludność Koszalina.

Struktura demograficzna mieszkańców Koszalina wg danych z 31 grudnia 2007^[3]:

[edytuj] Gospodarka

Koszalin stanowi centrum gospodarcze Pomorza Środkowego. Miasto wchodzi w skład Słupskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Podczas realizacji pierwszego etapu SSSE inwestorzy zakupili całość oferty, w związku z tym planowane jest rozszerzenie terenów SSSE. Do największych firm działających w Strefie należą: Ajcon Polska (logistyka); Athletic Manufacturing (rowery i sprzęt sportowy); Digital View (elektronika); Linea (flagi, tekstylia); Nordglass II (szyby samochodowe)^[8].

Wg danych z 2007 roku w mieście działało 17 914 prywatnych podmiotów gospodarczych, z czego 14 480 stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą^[3]. W 2007 r. spośród 1032 spółek handlowych, 205 z nich miało udział kapitału zagranicznego^[3].

W końcu października 2008 liczba bezrobotnych w Koszalinie obejmowała ok. 3,9 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 8,1% do aktywnych zawodowo^[9].

[edytuj] Przemysł

Miasto jest ośrodkiem przemysłowym średniej wielkości. Przeważa przemysł elektromaszynowy (produkcja rowerów, dźwigów budowlanych, szyb samochodowych, urządzeń próżniowych), spożywczy (zakłady cukiernicze, mięsne, przetwórstwa rybnego "Espersen", zbożowo-młynarskie, piwowarskie Royal Unibrew, chłodnia składowa), drzewny (fabryki mebli), spółdzielnia mleczarska "Mlekosz".

Oprócz zakładów przemysłowych w mieście istnieje szereg spółek zaopatrujących miasto w niezbędne media, m.in.^{[potrzebne źródło]}: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, Miejski Zakład Komunikacji, PGK^[10], Zakład Energetyczny Energa, Zakład Energetyczny Koszalin.

[edytuj] Handel

CHR Galeria Emka

Koszalin jest regionalnym ośrodkiem handlu. W mieście znajduje się wiele obiektów handlowych m.in. 3 centra handlowe (CH Forum Koszalin, CHR Galeria Emka i CH Galeria Kosmos), 3 domy handlowe ("Jowisz", "Merkury", "Saturn"^[11]) oraz 1 dom towarowy "Morskie". Istnieje wiele sieci supermarketów i dyskontów. W 2006 roku w mieście było 8 targowisk, z czego 7 z przewagą sprzedaży drobnodetalicznej^[3]. W mieście znajdują się następujące markety wielkopowierzchniowe: Tesco, MediaMarkt, Castorama, Makro Cash and Carry, Piotr i Paweł, Carrefour Express, Lidl(3), Sano(9), Torg(8), Biedronka(4), Netto(3), Nomi, RTV Euro AGD, Avans W każdą niedzielę organizowana jest także giełda na placu Podożynkowym. W mieście działają 2 hale typu cash and carry.W mieście jest wiele restauracji różnego typu m.in. McDonald's(2), KFC, Pizza Hot, Świat Lodów, Świat Naleśników, Burger King, Sushi 77. Produktem regionalnym jest koszalińskie piwo Brok, sprzedawane głównie na terenach dawnego województwa koszalińskiego.

[edytuj] Edukacja

Budynek wydziału Elektroniki i Informatyki Politechniki Koszalińskiej

W 2007 roku w koszalińskich 15 szkołach podstawowych uczyło się 5839 dzieci, a w 14 gimnazjach 3546 uczniów. W szkołach średnich uczyło się 6710 osób^[3]. Miasto w 2007 roku miało 9 liceów ogólnokształcących, 12 technika dla młodzieży, 5 liceów profilowanych dla młodzieży, 3 szkoły policealnych, 5 zasadnicze szkół zawodowe, 6 szkół artystycznych^[3].

• Bałtycka Wyższa Szkoła Humanistyczna
• Centrum Szkolenia Sił Powietrznych im. Romualda Traugutta
• Koszalińska Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych
• Politechnika Koszalińska
• Uniwersytet Gdański – Zamiejscowy Wydział Prawa i Administracji
• Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej w Koszalinie
• wydział zamiejscowy Społecznej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania z Łodzi
• Zespół Kolegiów Nauczycielskich
• Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Grażyny Bacewicz
• Zespół Szkół Plastycznych im. Władysława Hasiora
• dawniej także Punkt Konsultacyjny Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku

[edytuj] Kultura i rozrywka

Koszaliński park, w oddali amfiteatr

Koszalin stanowi ważny ośrodek kulturalny, w którym znajduje się m.in. Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego, Filharmonia Koszalińska, Teatr Propozycji Dialog, Muzeum Okręgowe, Skansen Jamneński, Muzeum Radia, Muzeum Włodzimierza Wysockiego, Muzeum Wody, Studio Poezji i Piosenki Haliny i Krzysztofa Ziembińskich, wiele galerii, 3 kina (Alternatywa, Kryterium, Multikino). W Koszalinie znajduje się największy w Polsce amfiteatr z widownią krytą stałym dachem – mogący gościć 6 tys. miejsc.^{[potrzebne źródło]}

Co roku odbywają się liczne imprezy i festiwale o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym takie jak: Festiwal Filmowy "Młodzi i Film", Letni Festiwal Kabaretów, Festiwal Chórów Polonijnych, Festiwal Organowy, Hanza Jazz Festiwal.

W Koszalinie działają dwa artystyczne ośrodki kształcenia: Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Grażyny Bacewicz i Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych.

[edytuj] Media

W Koszalinie mają siedzibę 4 rozgłośnie radiowe (Polskie Radio Koszalin, Eska Koszalin (dawniej Radio Północ), VOX FM Koszalin, Radio RMF MAXXX Pomorze), prywatna telewizja MAX i studio TVP Szczecin. Regionalne pozycje prasowe to przede wszystkim: Głos Koszaliński, Miasto, Teraz Koszalin, Impuls, Prestiż.

[edytuj] Sport

Stadion im. Stanisława Figasa

Pod względem sportu Koszalin jest miastem szybko rozwijającym się.^{[potrzebne źródło]} Powstała nowoczesna Sportowa Dolina, w budowie jest duża hala widowiskowo – sportowa oraz aquapark. Od lat największym uznaniem w mieście cieszy się klub koszykarski AZS Koszalin, który od 2003 znajduje się w ekstraklasie oraz zdobywczynie Pucharu Polski (w sezonie 2007/2008) piłkarki ręczne KU AZS Politechnika Koszalin (od 2004 w ekstraklasie). Ponadto Koszalin posiada wiele klubów sportowych w innych, niższych ligach. W 2 lidze znajdują się tenisiści stołowi KTS Koszalinianin Koszalin, w IV lidze znajdują się piłkarze Gwardii Koszalin, w tym roku do I ligi weszły koszykarki KSKK Koszalin.

W mieście istnieje około 50 klubów sportowych. Ponad 8 tys. osób, z czego większość stanowią dzieci i młodzież, bierze udział w zajęciach sportowych i ćwiczeniach^[12].

Jedną z ważniejszych organizacji sportowych jest Zarząd Obiektów Sportowych, będącą spółką miejską, której przedmiotem działania jest stwarzanie warunków dla rozwoju sportu i rekreacji w mieście poprzez działalność gospodarczą^[13]. ZOS zarządza największymi obiektami sportowymi w mieście: 2 kompleksy sportowo-rekreacyjne (hala sportowa, sala judo(z sauną, która będzie gotowa jeszcze w tym roku), basen, skatepark), stadion "Bałtyk", hala sportowa przy ul. Orlej. W mieście 2 duże obiekty sportowej posiada Gwardia Koszalin (stadion piłkarski, hala widowiskowo-sportowa "Gwardia" na 2000 miejsc). Koszalin posiada ponadto boisko golfowe^[14], lodowisko, 5 obiektów na których znajdują się korty tenisowe^[15] oraz 2 ścianki wspinaczkowe^[16], park linowy "Trollandia", moto park, dwie kręgielnie MK Bowling jedna w Galerii Kosmos i druga w Galerii Emka.

[edytuj] Kluby sportowe

• Piłka nożna: Gwardia Koszalin, Bałtyk Koszalin.
• Koszykówka: AZS Koszalin, KSKK Koszalin, Politechnika Koszalin, KUKS Koszalin
• Piłka ręczna: KU AZS Politechnika Koszalin, Szabel Koszalin, KSPR Gwardia
• Tenis stołowy: KTS "Koszalinianin" Koszalin
• Tenis ziemny: Bałtyk Koszalin
• Lotnictwo: Aeroklub Koszaliński
• Rugby: Rugby Club Koszalin
• Sporty wodne:MKS Znicz Koszalin klub pływacki, OSP ORW Klub Płetwonurków MARES, Morski Klub Żeglarski Tramp
• Sporty walki: Fight Club Koszalin, Koszaliński Klub Karate Kyokushin ;Judo: KJ Samuraj Koszalin
• Szachy: Hetman Koszalin
• Wspinanie: Klub wspinaczkowy Koszalin
• Sporty Motorowe: Klub Motor Sport Koszalin

[edytuj] Koszalińscy sportowcy

• Józef Janiel – koszykarz/trener
• Leszek Doliński – koszykarz
• Sławomir Kuczko – pływak
• Mirosław Trzeciak – piłkarz
• Sebastian Mila – piłkarz
• Mirosław Okoński – piłkarz
• Dariusz Płaczkiewicz – piłkarz
• Marian Tałaj – judoka
• Józef Warchoł – kickboxing
• Marian Standowicz – judoka
• Mateusz Góra – kulturysta

[edytuj] Administracja

Modernistyczny budynek Urzędu Miasta

Koszalin ma status powiatu grodzkiego. Mieszkańcy Koszalina wybierają do swojej rady miasta 25 radnych. Organem wykonawczym władz jest prezydent miasta. Siedzibą władz miasta jest ratusz na Rynku Staromiejskim.

Prezydenci Koszalina:

• Henryk Sobolewski (1998–2002)
• Mirosław Mikietyński (od 8 listopada 2002)

Koszalin jest członkiem Związku Miast Polskich, Związku Miast Bałtyckich, Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Pomorza Środkowego, Nowej Hanzy, Stowarzyszenia Pomerania. Urząd Miasta w Koszalinie zarządzany jest zgodnie z międzynarodowymi standardami określonymi w normach ISO 9001^[17].

Miejskimi jednostkami pomocniczymi w Koszalinie są osiedla ze specjalnym statutem. Osiedla takie wyłaniają rady osiedlowe, a te z kolei zarząd osiedla. Osiedla będące jednostkami pomocniczymi gminy: Bukowe, Jedliny, Tadeusza Kotarbińskiego, Lechitów, Lubiatowo, Morskie, Na Skarpie, Przedmieście Księżnej Anny, Rokosowo, Jana i Jędrzeja Śniadeckich, Śródmieście, Tysiąclecia, Wspólny Dom, Melchiora Wańkowicza.

Miasto to siedziba wielu urzędów i instytucji o znaczeniu regionalnym. Znajduje się tu starostwo koszalińskie, wydział zamiejscowy urzędu marszałkowskiego, sąd okręgowy, Regionalne Centrum Informacji Europejskiej, urząd celny, a także Zachodniopomorski Zarząd Dróg Wojewódzkich.

Mieszkańcy wybierają parlamentarzystów z okręgu wyborczego Koszalin. W Koszalinie znajdują się 4 biura poselskie: Stanisława Gawłowskiego (PO), Jana Kuriaty (PO), Danuty Olejniczak (PO), Stanisława Wziątka (SLD) oraz 2 biura senatorskie: Grażyny Sztark (PO), Piotra Zientarskiego (PO).

Przy wyborach do Parlamentu Europejskiego, Koszalin znajduje się w okręgu wyborczym Gorzów Wielkopolski. W mieście znajduje się 1 biuro posła PE tj. Zdzisława Chmielewskiego (PO).

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Koszalin posiada nastepujące miasta i gminy partnerskie^[18]:

• Albano Laziale (Włochy) od 2004
• Berlin Tempelhof-Schöneberg (Niemcy) od 1995
• Bourges (Francja) od 1999
• Fuzhou (福州) (Chiny) od 2007
• Gladsaxe (Dania) od 1990
• Kristianstad (Szwecja) od 2004
• Lida (Ліда) (Białoruś) od 1993
• Neubrandenburg (Niemcy) od 1987
• Neumünster (Niemcy) od 1990
• Roermond (Holandia) od 1990
• Schwedt (Niemcy) od 2004
• Seinäjoki (Finlandia) od 1988

[edytuj] Bezpieczeństwo

Miejska Komenda PSP

W mieście znajduje się Miejska Komenda Policji, której obszarem działania jest Koszalin oraz powiat koszaliński. Miasto posiada dwa komisariaty policji, które oprócz terenów powiatu grodzkiego obejmują obszar działania ziemskiego powiatu koszalińskiego. Komisariat Policji I obejmuje swym działaniem północno-wschodnią część miasta, natomiast Komisariat Policji II część południowo-zachodnią. Zarówno pierwszy rewir jak i drugi przyporządkowany jest 9 dzielnicowym. Ponadto MKP w Koszalinie posiada 4 sekcje (prewencji, ruchu drogowego, kryminalna, do walki z korupcją i przestępczością gospodarczą) oraz 7 zespołów administracyjnych.

W Koszalinie mieści się Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej. Miasto posiada dwie jednostki ratowniczo-gaśnicze PSP, a także jedną jednostkę Wojskowej Straży Pożarnej z JW1223. W mieście działają jeszcze dwie jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej tzn. OSP PKS Koszalin oraz OSP ORW Klub Płetwonurków „Mares”, który działa w strukturach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego PSP.

Koszalin posiada Straż Miejską, do której zakresu działań należą przede wszystkim sprawy dot. czystości i porządku na terenie miasta. Zadania te wykonywane są w trakcie działań operacyjno-prewencyjnych oraz przy realizacji programów z zakresu bezpieczeństwa. W ramach programu „Bezpieczne Miasto” wykonywane były patrole prewencyjnie z Policją oraz niektóre zadania ze Strażą Pożarną, Strażą Graniczną, Żandarmerią Wojskową i Strażą Ochrony Kolei^[19].

[edytuj] Wojsko w Koszalinie

 Osobny artykuł: Garnizon Koszalin.

Koszalin z uwagi na swoje położenie geograficzne na przestrzeni swojej ponad 700-letniej historii był nierozerwalnie związany z wojskiem. Przyjmuje się, iż charakter miasta garnizonowego Koszalin miał od pierwszej połowy XVIII wieku – kiedy to w mieście były dyslokowane jednostki armii pruskiej. Po I wojnie światowej w wyniku ograniczeń wynikających z postanowień Traktatu Wersalskiego w mieście była rozmieszczona stosunkowo niewielka ilość żołnierzy niemieckich.

Od 1945 roku w Koszalinie stacjonuje Wojsko Polskie. Jako pierwsze były dyslokowane w mieście jednostki 1 Warszawskiej Dywizji Kawalerii. Dynamiczny rozwój garnizonu koszalińskiego miał miejsce od 1948 roku. Wówczas w Koszalinie została utworzona Oficerska Szkoła Artylerii Przeciwlotniczej, której w 1967 roku nadano status wyższej uczelni wojskowej. Jednostka była kilkakrotnie przekształcana i obecnie funkcjonuje jako Centrum Szkolenia Sił Powietrznych im. Romualda Traugutta.

W Koszalinie w okresie powojennym stacjonowały dowództwa kilku związków taktycznych:

• 8 Drezdeńskiej Dywizji Piechoty, przeformowanej kolejno w 8 Drezdeńską Dywizję Zmechanizowaną, następnie w 8 Bałtycką Dywizję Obrony Wybrzeża (rozformowaną na początku lat 90.);
• 16 Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej (istniejącej do 1963 roku);
• jednostki Wojsk Ochrony Pogranicza, w 1948 roku przeformowanej w Brygadę, która istniała do 1990 roku. Obecnie po rozwiązaniu formacji w koszarach funkcjonuje Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej.

Ogólnie w całym okresie powojennym w Koszalinie stacjonowało kilkadziesiąt różnych jednostek i instytucji wojskowych zarówno podporządkowanych Ministerstwu Obrony Narodowej jak i z pionu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Jako ciekawostkę należy odnotować, że krótki czas po zakończeniu działań wojennych Koszalin był siedzibą dowództwa Okręgu Wojskowego, przebazowanego następnie do Bydgoszczy. Również w pierwszych latach po wojnie w Koszalinie stacjonowała Oficerska Szkoła Samochodowa następnie przeniesiona do Piły.

[edytuj] Religie

Kościół na ul. Stanisława Staszica

Miasto jest siedzibą diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej Kościoła rzymskokatolickiego. Koszalin posiada 8 parafii, które wchodzą w skład dekanatu Koszalin. Miasto posiada także parafię garnizonową pw. św. siostry Faustyny Kowalskiej. Głównym koszalińskim kościołem rzymskokatolickim jest katedra Niepokalanego Poczęcia NMP. W 1981 r. utworzono w Koszalinie Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej, jednak dopiero po poświęceniu nowego budynku przez Jana Pawła II w 1991 r. miasto stało się siedzibą seminarium. W mieście znajduje się 1 męskie zgromadzenie zakonne franciszkanów (w parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego) oraz 4 zakony żeńskie: felicjanki, franciszkanki Rodziny Maryi, pallotynki, siostry szensztackie^[20].

Inne wyznania:

• grekokatolicy – Cerkiew Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy^[21]
• prawosławni – parafia Zaśnięcia NMP będąca siedzibą prawosławnego dekanatu Koszalin
• luteranie – kościół parafialny Jezusa Dobrego Pasterza^[22]
• metodyści – parafia^[23]
• baptyści – zbór na Podgrodziu
• zielonoświątkowcy – zbór "Betel"^[24]
• Świadkowie Jehowy – 8 zborów spotyka się w 3 Salach Królestwa^[25]
• wierni Wspólnoty Kościołów Chrystusowych – zbór^[26]
• Adwentyści Dnia Siódmego – zbór^[27]

W mieście znajduje się także buddyjski ośrodek medytacyjny Diamentowej Drogi.

W XIX w. gmina żydowska wybudowała synagogę, jednak w 1938 r. podczas nocy kryształowej spaliły ją bojówki hitlerowskie.

Góra Chełmska w epoce brązu i w początkach epoki żelaza Góra Chełmska była miejscem kultu ludów kultury łużyckiej i później pomorskiej. Przez wieki jej zbocza służyły za cmentarz wszystkim tutejszym ludom i kulturom. Na początku XIII wieku powstało tu Sanktuarium Maryjne – jednak jego znacząca rola nie trwała zbyt długo.

[edytuj] Ludzie związani z miastem

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Koszalinem.

[edytuj] Honorowi Obywatele Koszalina

• Ignacy Jeż – biskup diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej^[28]
• Marek Kamiński – polarnik, przedsiębiorca^[29]
• Jan Paweł II nadana jako dowód hołdu dla dokonań i wyraz pamięci o wizycie, najważniejszej w dziejach miasta^[30]

[edytuj] Transport

[edytuj] Drogi

[edytuj] Kolej

Koszalin posiada dwa dworce kolejowe: Koszalin i Koszalin Wąskotorowy, które znajdują się przy ulicy Armii Krajowej.

Przez Koszalin przechodzą linie kolejowe:

• nr 202: Szczecin-Gdańsk,
• nr 402: początek linii prowadzącej do Goleniowa, przez Kołobrzeg i Trzebiatów
• nr 427 z Koszalina kursuje również szynobus do Mielna

Stacja wąskotorowa jest zamknięta.

 Osobny artykuł: Koszalin (stacja kolejowa).

[edytuj] Lotnisko

Władze samorządowe planują reaktywację portu lotniczego Koszalin/Kołobrzeg w Zegrzu Pomorskim.

Aktualnie na lotnisku ma siedzibę Aeroklub Koszaliński, który sprawuje nadzór nad lotniskiem, a w porze sezonowej stacjonuje również Lotnicze Pogotowie Ratunkowe.

[edytuj] Komunikacja miejska

Koszaliński autobus Scania OmniCity na linii nr 11

Miejskim przewoźnikiem transportowym jest firma MZK Koszalin. Miasto posiada 16 linii, w tym jedna nocna ("NOCNY"), jedna sezonowa ("1" do Mielna, "1 J" do przystani w Jamnie) i linie podmiejskie. Łączny tabor wynosi 72 autobusów. Na linie wyjeżdża codziennie 75% taboru niskopodłogowego. Do 2004 roku MZK Koszalin pozbyło się wszystkich autobusów marki Ikarus, a wcześniej zrobiono to ze wszystkimi autobusami Jelcz. Od pewnego czasu koszaliński przewoźnik pozbywa się też turystycznych autobusów marki DAB.

W latach 1911-1937 w Koszalinie kursowały tramwaje, które zlikwidowano z powodu nasilenia ruchu kołowego na Bergstrasse (ob. Zwycięstwa), zużycia taboru oraz malejącej opłacalności ekonomicznej i recesji^[31].

Historia koszalińskiego PKS-u sięga roku 1946. Od roku 1950 swoim zasięgiem przedsiębiorstwo objęło cały region^[32].

[edytuj] Infrastruktura techniczna

Nadajniki radiowe:

• RTON Koszalin Góra Chełmska – Radio ZET (88,7MHz); Polskie Radio Euro (92,8MHz); Eska Rock (95,4MHz); Radio Koszalin (97,8MHz); RMF FM (104,9MHz); Chilli ZET (106,9MHz)
• RTON Koszalin Góra Chełmska (wieża widokowa) – Radio VOX FM Koszalin (102,6MHz); Radio Maryja (107,4MHz);
• RTCN Koszalin Gołogóra – RMF FM (89,3MHz); PR Program 2 (93,8MHz); Trójka (97,4MHz); Radio Koszalin (103,1MHz); Radio Zet (105,3MHz); PR Program 1 (107,9MHz);
• Koszalin Komin MEC – Eska Koszalin (95,9MHz); Radio RMF MAXXX Pomorze (99,7MHz);

Nadajniki telewizyjne:

• RTON Koszalin Góra Chełmska – TVP INFO/TVP3 Szczecin (215,25MHz); TVP2 (471,25MHz); TVP1 (599,25MHz)
• RTCN Koszalin Gołogóra – TVP1 (191,25MHz); TVP2 (487,25MHz); Polsat (623,25MHz);
• maszt Koszalin ul.Zwycięstwa – wolna pula KRRiT (719,25MHz)

Miasto wykorzystuje także sygnał z nadajnika w Sławoborzu.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Z dziejów Koszalina, praca zbiorowa, Biblioteka Słupska, tom 7, Wydawnictwo Poznańskie i Polskie Towarzystwo Historyczne, Poznań – Słupsk 1960
• Dzieje Koszalina, praca zbiorowa pod red. A. Lesińskiego i B. Drewniaka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1967
• Tadeusz Gasztold, Adam Muszyński, Hieronim Rybicki, Koszalin. Zarys dziejów, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1974

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz hasło Koszalin w Wikisłowniku

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Koszalin

• Galeria zdjęć Koszalina
• BIP miasta Koszalin

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Miasta Nowej Hanzy  Niemcy Ahlen • Alfeld an der Leine • Anklam • Attendorn • Bad Iburg • Balve • Beckum • Bockenem • Brakel • Brandenburg an der Havel • Breckerfeld • Brema • Brilon • Brunszwik • Buxtehude • Demmin • Dorsten • Dortmund • Drolshagen • Duderstadt • Duisburg • Einbeck • Emmerich am Rhein • Frankfurt nad Odrą • Fürstenau • Gardelegen • Getynga • Goslar • Greifswald • Gronau (Leine) • Halle • Haltern am See • Hamburg • Hameln • Hamm • Haselünne • Havelberg • Helmstedt • Herford • Hildesheim • Höxter • Kalkar • Kamen • Kilonia • Korbach • Kyritz • Lemgo • Lippstadt • Lubeka • Lüneburg • Lünen • Magdeburg • Marienmünster • Medebach • Melle • Meppen • Merseburg • Minden • Mühlhausen • Münster • Naumburg • Neuenrade • Neuss • Nieheim • Osnabrück • Osterburg • Osterode am Harz • Paderborn • Perleberg • Pritzwalk • Quakenbrück • Quedlinburg • Rheda-Wiedenbrück • Rheine • Rostock • Rüthen • Salzwedel • Seehausen (Altmark) • Soest • Solingen • Stade • Stendal • Stralsund • Sundern (Sauerland) • Tangermünde • Telgte • Uelzen • Unna • Uslar • Vreden • Warburg • Warendorf • Werben (Elbe) • Werl • Werne • Wesel • Wipperfürth • Wismar  Polska Białogard • Braniewo • Chełmno • Darłowo • Elbląg • Frombork • Gdańsk • Goleniów • Koszalin • Kraków • Lębork • Olsztyn • Radom • Sławno • Słubice • Słupsk • Stargard Szczeciński • Strzelce Opolskie • Szczecin • Toruń • Wrocław  Holandia Bolsward • Deventer • Doesburg • Elburg • Groningen • Harderwijk • Hasselt • Hattem • Kampen • Oldenzaal • Ommen • Roermond • Stavoren • Zutphen • Zwolle  Rosja Biełoziersk • Iwangorod • Kaliningrad • Kingisepp • Nowogród Wielki • Psków • Smoleńsk • Tichwin • Torżok • Totma • Twer • Wielki Ustiug  Łotwa Kieś • Koknese • Kuldīga • Limbaži • Ryga • Straupe • Valmiera • Windawa  Estonia Narwa • Parnawa • Tallinn • Tartu • Viljandi  Szwecja Kalmar • Nyköping • Visby  Wielka Brytania Aberdeen • King's Lynn Pozostałe państwa Turku • La Rochelle • Brugia • Kowno • Bergen • Witebsk

p • d • e Miasta województwa zachodniopomorskiego Miasta powiatowe Białogard • Choszczno • Drawsko Pomorskie • Goleniów • Gryfice • Gryfino • Kamień Pomorski • Kołobrzeg • Koszalin • Łobez • Myślibórz • Police • Pyrzyce • Sławno • Stargard Szczeciński • Szczecin • Szczecinek • Świdwin • Świnoujście • Wałcz  Miasta gminne Barlinek • Barwice • Biały Bór • Bobolice • Borne Sulinowo • Cedynia • Chociwel • Chojna • Czaplinek • Człopa • Darłowo • Dębno • Dobra Nowogardzka • Dobrzany • Drawno • Dziwnów • Golczewo • Ińsko • Kalisz Pomorski • Karlino • Lipiany • Maszewo • Mieszkowice • Międzyzdroje • Mirosławiec • Moryń • Nowe Warpno • Nowogard • Pełczyce • Płoty • Polanów • Połczyn-Zdrój • Recz • Resko • Sianów • Suchań • Trzcińsko-Zdrój • Trzebiatów • Tuczno • Węgorzyno • Wolin • Złocieniec

p • d • e Województwo zachodniopomorskie Stolica: Szczecin Miasta na prawach powiatu Koszalin • Szczecin • Świnoujście Powiaty białogardzki • choszczeński • drawski • goleniowski • gryficki • gryfiński • kamieński • kołobrzeski • koszaliński • łobeski • myśliborski • policki • pyrzycki • sławieński • stargardzki • szczecinecki • świdwiński • wałecki