Kraje bałtyckie (których mieszkańców niekiedy określa się jako Bałtówuwaga) - nazwa stosowana dla określenia trzech państw położonych nad Morzem Bałtyckim: Litwy, Łotwy i Estonii. Zajmują one powierzchnię 175,1 tys. km², zamieszkuje je 7,14 mln mieszkańców (2003).
Podstawowe dane o krajach bałtyckich i porównanie z Polską:
| Państwo | Powierzchnia (km²) | Populacja (2006) | PKB/osobę (2007) |
|---|---|---|---|
 Estonia |
45 226 | 1 327 000 | 21 800 $ |
 Łotwa |
64 589 | 2 290 237 | 17 700 $ |
 Litwa |
65 200 | 3 585 906 | 16 800 $ |
 Polska |
312 679 | 38 500 696 | 16 200 $ |
Państwa te cechują liczne podobieństwa:
- kulturowe - ludy i języki nie-słowiańskie odróżniające je od otaczających narodów; zobacz: języki bałtyckie: litewski i łotewski, języki ugrofińskie: estoński, Bałtowie, Ugrofinowie. Bardzo silne wpływy kultury skandynawskiej i niemieckiej, szczególnie w Estonii- którą uznaje się często za państwo Skandynawskie. Można powiedzieć, że Estonia jest Skandynawią w tym samym stopniu co Finlandia. Litwini są katolikami, a Łotysze i Estończycy to w większości protestanci.
- historyczne: uzależnienie od sąsiednich państw, głównie: Szwecji, Danii, Rosji, Polski oraz niemieckich państw zakonnych. Cała Łotwa i Estonia, a także niewielka część Litwy należały setki lat do niemiecko-języcznych państw zakonnych. Niepodległe przed II wojną światową - Bałtycka Ententa, aneksja przez ZSRR w 1940 i okupacja radziecka, jako pierwsze ogłaszają niepodległość w 1991,
- polityczne: byłe republiki radzieckie, jako jedyne nie wstąpiły do Wspólnoty Niepodległych Państw, jedyne kraje byłego ZSRR będące w Unii Europejskiej i NATO, jedyne kraje byłego ZSRR należące do kultury zachodniej, wzrost tendencji nacjonalistycznych w latach 90. XX wieku - kontrowersyjne z punktu widzenia Rosjan prawa przyznające obywatelstwo i ustawy o ochronie języka w Estonii i Łotwie. Duża mniejszość narodowa - rosyjska (przesiedlona tam w czasie ZSRR) w tych krajach, która nie zna języków narodowych tych państw.
[edytuj] Bałtowie
Mieszkańców krajów bałtyckich określa się niekiedy jako Bałtów, co z etnograficznego punktu widzenia nie jest poprawne, gdyż Estończycy są narodem ugrofińskim i z wywodzącymi się z Indoeuropejczyków Bałtami mają niewiele wspólnego. Jednak nazwa ta używana jest w języku potocznym, także w stosunkach międzynarodowych czy literaturze. W ten szerszy sposób Bałtowie zostali określeni w piosence Jacka Kaczmarskiego - Jałta, opowiadającej o postanowieniach konferencji jałtańskiej.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Kraje bałtyckie w katalogu Open Directory Project