Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy geografii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Região Autónoma da Madeira
Region Autonomiczny Madery
Flaga Madery
 Godło Madery
Flaga Madery Godło Madery
Dewiza: (język portugalski) Das ilhas as mais belas e livres (Ze wszystkich wysp najpiękniejsza i wolna)
Hymn: Hino da Região Autónoma da Madeira
Położenie Madery
Państwo Portugalia Portugalia
Język urzędowy portugalski
Stolica Funchal
Głowa państwa prezydent Alberto João Jardim
Szef rządu prezydent Alberto João Jardim
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
801 km²
0
Liczba ludności (2007)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
246 689
313 osób/km²
Jednostka monetarna Euro (€)
Strefa czasowa UTC - zima
UTC+1 - lato
Domena internetowa .pt
Kod telefoniczny +351
Mapa Madery
Commons-logo.svg
Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Madera

Madera, oficjalnie Region Autonomiczny Madery (port. Madeira) – niezależne politycznie i posiadające odrębną administrację terytorium portugalskie.

Spis treści

[edytuj] Warunki naturalne

Archipelag pochodzenia wulkanicznego na Oceanie Atlantyckim u północnych wybrzeży Afryki, na północ od Wysp Kanaryjskich. Obejmuje wyspy: Madera (741 km²), Porto Santo (42,5 km²) i kilka mniejszych wysp.

  • powierzchnia: 801 km²
  • liczba mieszkańców: 246 689 (2007)
  • główne miasto: Funchal

Powierzchnia wysp jest górzysta. Najwyższym szczytem jest Pico Ruivo na wyspie Madera (1861 m n.p.m.). Klimat łagodny, określany mianem "wiecznej wiosny". Średnia temperatura w styczniu wynosi ok. 16 °C, a w lipcu ok. 22 °C. Posiada bogatą roślinność podzwrotnikową. (Lasy wawrzynowe zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO). Obszar chroniony rezerwatem zajmuje niemal 2/3 powierzchni wyspy.

[edytuj] Gospodarka

Uprawia się winorośl, trzcinę cukrową, warzywa i drzewa owocowe. Hoduje się bydło. Mieszkańcy trudnią się też rybołówstwem. Ważną gałęzią gospodarki jest przemysł winiarski (wina Madera), dochody z eksportu wina stanowią ważną część całości eksportu (43% w 1999). Z uprawianej na wyspie trzciny cukrowej produkuje się lokalną odmianę rumu. Część mieszkańców Madery zajmuje się hafciarstwem i wikliniarstwem.

[edytuj] Pochodzenie nazwy

Portugalscy odkrywcy João Gonçalves Zarco i Tristao Vaz Teixera ochrzcili nowy ląd mianem Ilha Madeira czyli Wyspy Drewna lub Zalesionej Wyspy[1].

[edytuj] Historia Madery

W starożytności znana Fenicjanom, jednak nie zamieszkana. W czasie wypraw Portugalczyków w 1418 i 1420 odkryta przez nich, zasiedlona i zagospodarowana (najstarsze plantacje trzciny cukrowej z XV w.). W latach 1580-1640 wraz z Portugalią wchodziła w skład Hiszpanii. W 1801 i w latach 1807-1814 pod zarządem brytyjskim.

W 1922 w Funchal na Maderze ostatnie miesiące swego życia spędził Karol I Habsburg, ostatni cesarz Austrii i król Węgier (został pochowany w tamtejszym kościele). Od 21 grudnia 1930 do 23 marca 1931 przebywał tu na wypoczynku Józef Piłsudski[2] - jego pobyt upamiętnia tablica w wilii Quinta Bettencourt na przedmieściach Funchal. Rok później na wyspie wybuchła rebelia przeciw lizbońskiej dyktaturze generała Carmony. Od 1 lipca 1976 region autonomiczny.

Legenda portugalska głosi, iż król Polski i Węgier Władysław Warneńczyk przeżył bitwę pod Warną, by następnie osiąść na Maderze[3].

[edytuj] Geografia

Autonomiczny Region Madery składa się z wyspy Madera, wyspy Porto Santo, wysp Desertas i Selvagens.

Funchal, stolica Madery, położone jest na południowym wybrzeżu wyspy. Pozostałe główne miasta: Porto Santo (znane też jako Vila Baleira), Ribeira Brava, Machico, Câmara de Lobos, Santa Cruz i Santana.

Archipelag leży około 570 km od wybrzeży Afryki, 850 kilometrów od Lizbony, 370 kilometrów od Gran Canarii i 770 km od wyspy Santa Maria, najbliższej z Azorów. Madera jest największą wyspą archipelagu o powierzchni 741 km², długości 57 km (z zachodu na wschód), szerokości 22 km w najszerszym miejscu i długości wybrzeża około 140 km.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ Rzeczpospolita, dodatek "Moje podróże", 23.01.2009 r., str.4.
  2. ↑ Marszałek Józef Piłsudski na Maderze
  3. ↑ Tak m.in. Joao Reis Gomes (1941), Joao C.D.Nacimento (1934), Conego Homen (1934), Alberto Artur Sarmento (1953) i in. oraz L. Kielanowski, Odyseja Władysława Warneńczyka, Londyn 1991; Z. Święch, Ostatni krzyżowiec Europy. Oddychający sarkofag Warneńczyka?, Kraków 1995
p • d • e
Unia Europejska
Państwa członkowskie
Austria (1995) • Belgia (1958) • Bułgaria (2007) • Cypr (2004) • Czechy (2004) • Dania (1973) • Estonia (2004) • Finlandia (1995) • Francja (1958) • Grecja (1981) • Hiszpania (1986) • Holandia (1958) • Irlandia (1973) • Litwa (2004) • Luksemburg (1958) • Łotwa (2004) • Malta (2004) • Niemcy (1958/1990) • Polska (2004) • Portugalia (1986) • Rumunia (2007) • Słowacja (2004) • Słowenia (2004) • Szwecja (1995) • Węgry (2004) • Wielka Brytania (1973) • Włochy (1958)
 Flaga Unii Europejskiej

Mapa Unii Europejskiej
Terytoria specjalne
wchodzące w skład Unii
na podst. art. 299 TWE
Athos (gr.) • Azory (port.) • Büsingen am Hochrhein (niem.) • Campione d'Italia (wł.) • Ceuta (hiszp.) • Gibraltar (bryt.) • Gujana Francuska (fr.) • Gwadelupa (fr.) • Livigno (wł.) • Helgoland (niem.) • Madera (port.) • Martynika (fr.) • Melilla (hiszp.) • Reunion (fr.) • Wyspy Alandzkie (fiń.) • Wyspy Kanaryjskie (hiszp.)
Oficjalni kandydaci
Terytoria, które
wchodziły w skład EWG/UE
Algieria (1958-1962 jako de iure część Francji)  • Grenlandia (1973-1985)  • Saint-Pierre i Miquelon (1976-1985 jako departament zamorski Francji) • Saint-Barthélemy (1958-2007, jako integralna część Gwadelupy) • Saint-Martin (1958-2007, jako integralna część Gwadelupy)