Malawi, Republika Malawi (ang. Republic of Malawi; cziczewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) dawniej Niasa – państwo we wschodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Tanzanią, Mozambikiem i Zambią.
| Republic of Malawi Dziko la Malaŵi Republika Malawi |
|||
|
|||
| Hymn: Mlungu salitsani malawi | |||
 |
|||
| Język urzędowy | angielski, cziczewa | ||
| Stolica | Lilongwe | ||
| Ustrój polityczny | republika | ||
| Głowa państwa | prezydent Bingu wa Mutharika | ||
| Szef rządu | prezydent Bingu wa Mutharika | ||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
98. na świecie 118 480 km² 20,6% |
||
| Liczba ludności (2008) • całkowita • gęstość zaludnienia |
65. na świecie 13 600 000▲ 115 osób/km² |
||
| Jednostka monetarna | kwacha (MWK) | ||
| Niepodległość | od Wielkiej Brytanii 6 lipca 1964 |
||
| Strefa czasowa | UTC +2 | ||
| Kod ISO 3166 | MW | ||
| Domena internetowa | .mw | ||
| Kod samochodowy | MW | ||
| Kod telefoniczny | +265 | ||
 |
|||
Spis treści |
[edytuj] Ustrój polityczny
Republika wielopartyjna. Prezydent, wybierany w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję, jest jednocześnie szefem rządu, ustalając skład Rady Ministrów. Głównym organem władzy ustawodawczej jest jednoizbowy parlament - Zgromadzenie Narodowe, którego 193 członków wybieranych jest w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję.
[edytuj] Geografia
Malawi to kraj pozbawiony dostępu do morza. Położony jest w Afryce południowo-wschodniej. Z północy na południe kraju rozciąga się Wielki Rów Zachodni, w obrębie którego znajduje się trzecie co do wielkości jezioro afrykańskie - Niasa, powstałe w wyniku ruchów tektonicznych na obszarze Wielkich Rowów Afrykańskich. Z południowych krańców jeziora wypływa rzeka Shire, będąca dopływem Zambezi. Na wschód i zachód od jeziora Niasa w krajobrazie dominują wysokie płaskowyże. Położona na północy kraju wysoczyzna Nyika sięga 2600 m n.p.m. Na południe od jeziora Niasa rozciąga się wyżyna Shire, która przechodzi w masyw górski Mlandżi, osiągający wysokość 4000 m n.p.m. Klimat Malawi jest podrównikowy na przeważającym obszarze kraju.
[edytuj] Historia
XX w. p.n.e. - osiedlenie się Buszmenów
XV w. n.e. - powstanie konfederacji plemion pod wodzą Karongi
XVII w - kontakty z arabskimi sułtanami
1859-1863 - początki penetracji brytyjskiej
1907 - Malawi staje się kolonią Brytyjską
1915 - powstanie antybrytyjskie, skutecznie zdławione
1944 - pierwsza organizacja polityczna - Afrykański Narodowy Kongres Niasy
1959 - niepokoje wewnętrzne przyczyną delegalizacji ANKN, kontynuatorką stała się Partia Kongresu Malawi
1963 - utworzenie autonomii wewnętrznej Malawi
1964 - niepodległe państwo brytyjskiej Wspólnoty Narodów, członkostwo w ONZ
1966 - utworzenie republiki, na jej czele stanął Hastings Kamuzu Banda
1967 - nawiązanie stosunków dyplomatycznych z RPA
1975 - przeniesienie stolicy z Zomby do Lilongwe
1989 - dotknięcie skutkami wojny domowej w Mozambiku
1993 - po referendum wprowadzono system wielopartyjny
1994 - wybory do rządu, zwyciężył Zjednoczony Front Demokratyczny, przewodniczący partii, E. B. Muluzi stał się prezydentem kraju
[edytuj] Gospodarka
Malawi należy do grona najsłabiej rozwiniętych krajów świata. Gospodarka praktycznie w całości opiera się na rolnictwie, a na obszarach wiejskich mieszka ok. 90% ludności kraju. Na potrzeby własne produkuje się fasolę, ryż, kassawę. Głównym produktem żywnościowym jest kukurydza, której nadwyżki produkcji pozwoliły Malawi wesprzeć w latach 80. dotkniętych klęską suszy sąsiadów. Duże ilości tytoniu i herbaty przeznacza się na eksport. Oprócz złóż boksytów i apatytów Malawi posiada niewiele bogactw mineralnych. Obiekty przemysłowe skupione są wokół miasta Blantyre. RPA i Zimbabwe, dwaj najwięksi partnerzy handlowi Malawi, wprowadziły ułatwienia w obrocie towarowym z tym krajem, znosząc cło na pochodzące z Malawi produkty. Ważną rolę w budżecie Malawi odgrywa pomoc międzynarodowa, zwłaszcza wsparcie finansowe ze strony MFW i Banku Światowego. Rząd Malawi musi stawiać czoła takim wyzwaniom, jak związane z prymitywnymi sposobami gospodarowania wyjałowienie gleby i rozprzestrzeniająca się epidemia AIDS.
[edytuj] Demografia
Dane można znaleźć w CIA Factbook [1]
[edytuj] Kultura
Podstawowe informacje o kulturze i odsyłacz do artykułu o kulturze kraju
[edytuj] Zobacz też
Podział administracyjny Malawi, Malawijskie Siły Powietrzne
| Data | Polska nazwa | Oryginalna nazwa |
| 6 lipca | Święto Niepodległości | Independence Day |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
