 Ten artykuł jest częścią serii Polityka III RP |
| Prawo |
|---|
| Konstytucja Polskie prawo |
| Władza wykonawcza |
| Prezydent Prezes Rady Ministrów Rada Ministrów |
| Władza ustawodawcza |
| Sejm Senat Zgromadzenie Narodowe |
| Władza sądownicza |
| Sąd Najwyższy Trybunał Konstytucyjny Trybunał Stanu Naczelny Sąd Administracyjny |
| Samorząd terytorialny |
| Samorząd w Polsce Samorząd gminny Samorząd powiatowy Samorząd województwa |
| Kluby parlamentarne |
| PO PiS Lewica PSL |
| Wybory |
| Wybory w Polsce (od 1989):
prezydenckie: |
Marszałek Sejmu w Polsce jest posłem i najwyższym przedstawicielem izby niższej (Sejmu) polskiego parlamentu, stoi na straży praw i godności Sejmu RP i kieruje jego pracami.
Spis treści |
[edytuj] Wybór
Wybierany jest spośród posłów na pierwszym posiedzeniu Sejmu. Po złożeniu przez posłów ślubowania Marszałek Senior przeprowadza wybór Marszałka Sejmu. Kandydaturę zgłosić może grupa 15 posłów, a wyboru dokonuje się większością bezwzględną w głosowaniu imiennym. Jeżeli żaden z kandydatów nie uzyska wymaganej większości, wówczas przeprowadza się kolejną turę głosowania, skreślając z listy kandydatów tego, który otrzymał najmniejszą liczbę głosów. Po wyborze Marszałka dokonuje się wyboru jego zastępców – wicemarszałków.
[edytuj] Zadania
- reprezentuje Sejm,
- zwołuje posiedzenia Sejmu,
- przewodniczy obradom Sejmu i Zgromadzenia Narodowego,
- czuwa nad tokiem i terminowością prac Sejmu i jego organów,
- kieruje pracami Prezydium Sejmu i przewodniczy jego obradom,
- zwołuje Konwent Seniorów i przewodniczy jego obradom,
- nadaje bieg inicjatywom ustawodawczym i uchwałodawczym oraz wnioskom organów państwa skierowanym do Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu,
- załatwia sprawy z zakresu stosunków Sejmu z parlamentami innych krajów,
- sprawuje pieczę nad spokojem i porządkiem na całym obszarze należącym do Sejmu oraz wydaje stosowne zarządzenia porządkowe, w tym o użyciu w razie konieczności Straży Marszałkowskiej,
- nadaje, w drodze zarządzenia, statut Kancelarii Sejmu,
- ustala projekt budżetu Kancelarii Sejmu,
- wyznacza termin wyborów prezydenckich,
- zastępuje Prezydenta RP do czasu objęcia urzędu przez Prezydenta w przypadku:
- nieobjęcia urzędu przez nowo wybranego Prezydenta spowodowanego odmową złożenia przysięgi lub stwierdzeniem nieważności wyboru,
- czasowej niezdolności Prezydenta do sprawowania urzędu (na podstawie zawiadomienia Głowy Państwa lub decyzji Trybunału Konstytucyjnego),
- postawienia Prezydenta w stan oskarżenia przed Trybunałem Stanu,
- wygaśnięcia mandatu prezydenckiego przed upływem kadencji – spowodowanego:
- śmiercią Prezydenta,
- zrzeczeniem się Prezydenta z urzędu,
- złożeniem Prezydenta z urzędu orzeczeniem Trybunału Stanu,
- uznaniem przez 2/3 ustawowej liczby członków Zgromadzenia Narodowego trwałej niezdolności Prezydenta do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia.
Marszałek Sejmu tymczasowo, do czasu wyboru nowego Prezydenta Rzeczypospolitej, wykonuje obowiązki Prezydenta Rzeczypospolitej (w razie braku możliwości podjęcia przez niego obowiązków przechodzą one na ręce Marszałka Senatu),
- wraz z Marszałkiem Senatu wyraża opinię dotyczącą skrócenia kadencji parlamentu przez Prezydenta,
- posiada prawo wnioskowania do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności aktu normatywnego oraz o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego,
- opiniuje ustawę, którą Prezydent RP ma zamiar podpisać z pominięciem przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczne z Konstytucją,
- przy nadawaniu biegu inicjatywom ustawodawczym ma prawo dokonania ich wstępnej kontroli pod względem zgodności z prawem,
- decyduje o obniżeniu diety bądź uposażenia posła,
- ma wyłączne prawo wnioskowania o odwołanie Rzecznika Praw Obywatelskich,
- wysuwa kandydaturę na Prezesa Najwyższej Izby Kontroli
- w porozumieniu z odpowiednimi organami władzy powołuje:
- szefa Kancelarii Sejmu i jego zastępców,
- zastępcę Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych,
- wiceprezesów i członków kolegium Najwyższej Izby Kontroli,
- Głównego Inspektora Pracy i jego zastępcę,
- Radę Ochrony Pracy,
- kierownika Krajowego Biura Wyborczego.
[edytuj] Odwołanie
Marszałek Sejmu może zostać odwołany na wniosek złożony przez co najmniej 46 posłów, w którym zostanie imiennie wskazany kandydat na jego następcę. Głosowanie odbywa się bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów i jest przeprowadzane w jednym głosowaniu. Jeżeli zostanie złożony więcej niż jeden wniosek o odwołanie, są one rozpatrywane łącznie, jednak poddanie ich pod głosowanie następuje oddzielnie według kolejności złożenia. W przypadku przyjęcia jednego z wniosków, pozostałe nie podlegają głosowaniu. Rozpatrzenie wniosku i poddanie go pod głosowanie następuje na najbliższym posiedzeniu Sejmu przypadającym po upływie 7 dni od dnia jego złożenia, nie później jednak niż w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku[1].
[edytuj] Marszałek i Wicemarszałkowie VI Kadencji
Marszałek:
Wicemarszałkowie:
- Stefan Niesiołowski (Platforma Obywatelska)
- Krzysztof Putra (Prawo i Sprawiedliwość)
- Jarosław Kalinowski (Polskie Stronnictwo Ludowe)[2]
- Ewa Kierzkowska (Polskie Stronnictwo Ludowe)[3]
- Jerzy Szmajdziński (Klub Poselski Lewica, SLD)
[edytuj] Laski Marszałkowskie
 Głownia laski marszałka Sejmu RP |
[edytuj] Zobacz też
- Sejm – lista Marszałków Sejmu
- Prezydium Sejmu
- Wicemarszałek Sejmu – lista wicemarszałków Sejmu
- Senat – Marszałek Senatu – lista Marszałków Senatu
- Wicemarszałek Senatu – lista wicemarszałków Senatu
- Prezydium Senatu
Przypisy
- ↑ Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, art. 10a
- ↑ Do 10 czerwca 2009
- ↑ Od 18 czerwca 2009