Morawy

Ten artykuł dotyczy krainy historycznej. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Morawy — Morava

Stolica

Brno

Ważniejsze miasta

Ołomuniec (czes.: Olomouc),

Zlín, Igława (czes.: Jihlava), Prościejów (czes.: Prostějov), Przerów (czes.: Přerov), Kromieryż (czes. Kroměříž), Šumperk, Hodonín, Brzecław (czes. Břeclav), Znojmo, Vsetín, Hranice (na Moravě), Vyškov (na Moravě), Valašské Meziříčí, Třebíč, Telcz

Powierzchnia

26 300 km²

Liczba ludności
- ogółem
- gęstość zalud.

4,2 mln
160 os./km²

Morawy (czes. Morava, łac. Moravia, niem. Mähren) – kraina historyczna we wschodniej części dzisiejszej Republiki Czeskiej, jedna z trzech krain (obok Czech i Śląska Czeskiego) składających się na to państwo.

Obszar Moraw w zasadzie pokrywa się z obszarem zlewni rzeki Morawy. Na północy granice Moraw stanowi grzbiet Sudetów Wschodnich – (Jesioników i Gór Odrzańskich), od wschodu – karpackie pasma Jaworników i Białych Karpat, od południa – Obniżenie Południowomorawskie, od zachodu – Wyżyna Czesko-Morawska. Morawy graniczą od północy ze Śląskiem, od zachodu z Czechami, od południa z Dolną Austrią, od wschodu ze Słowacją. Na terenie dawnego Śląska Austriackiego (dzisiaj tworzy większą część czeskiego Śląska) znajdowały się liczne enklawy morawskie. Podczas wymiany terytoriów w 1958 pomiędzy Polską a Czechosłowacją niewielkie fragmenty ziem należące niegdyś do tych enklaw przyłączono do Polski. Wcześniej, bo po wojnach śląskich, jedną z enklaw morawskich (Kietrz) przyłączono do Prus i w ten sposób od 1945 znalazła się w granicach Polski^[1].

Teren Moraw zamieszkany był przez człowieka co najmniej od okresu paleolitu, o czym świadczą stanowiska archeologiczne na Wzgórzach Pawłowskich w pobliżu Brna oraz w okolicy Dolní Věstonice i Předmostí (obecnie część Przerowa).

W starożytności Morawy były zamieszkane przez Celtów, później przez germańskich Kwadów, a od VI wieku przez Słowian. Pierwsze wzmianki o ośrodkach politycznych na Morawach pojawiają się w kronikach Fredegarda w VII wieku. Wspomniany jest władca Samon, który odmówił posłuszeństwa Frankom. Jest to najstarsza wzmianka o istniejącej państwowości w krainach zamieszkanych przez Słowian.

[edytuj] Ważniejsze wydarzenia

VIII wiek – rozpoczęła się ewangelizacja Moraw (między innymi przez irlandzkiego misjonarza Wergiliusza z Salzburga).
na przełomie VIII i IX wieku powstało tu państwo Wielkomorawskie
862 – na prośbę patriarchy Konstantynopola przybywają z misją ewangelizacyjną Cyryl i Metody
1003 – Morawy zostały zdobyte przez Bolesława Chrobrego i włączone do Królestwa Polskiego
1005 – najazd Węgrów na Morawy
1031 – utrata Moraw przez Polskę za panowania Mieszka II Lamberta
1182 – utworzenie Marchii Morawskiej

W latach 1182–1526 Marchia Morawska była mniej lub bardziej niezależna od królestwa czeskiego, którego władcy stale dążyli do pełnego jej podporządkowania.

W okresie Cesarstwa Austriackiego i monarchii austro-węgierskiej Morawy były osobnym krajem koronnym ze stolicą w Ołomuńcu, a później w Brnie.