Zawodnik wykonujący pchnięcie kulą, rok 1908
Pchnięcie kulą – konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m. Kobiety i młodzicy (do 15 lat) pchają kulą ważącą 4 kg, juniorzy młodsi (16-17 lat) – 5 kg, juniorzy starsi (18-19 lat) – 6 kg, seniorzy – 7,26 kg. Kula przed wypchnięciem musi mieć kontakt z szyją zawodnika. Po wykonaniu pchnięcia zawodnik musi opuścić koło jego tylną częścią, w przeciwnym wypadku pchnięcie nie zostanie uznane. Ponadto kula musi paść w obszar wycinka koła o kącie 40 stopni.
Stosowane są dwie podstawowe techniki pchnięcia kulą:
- z doślizgu – zawodnik ustawia się tyłem do kierunku pchnięcia i wykonuje "doślizg" do progu, skręt biodra i wypchnięcie kuli,
- obrotowa – zawodnik wykonuje obrót (podobny do tego w rzucie dyskiem) zakończony wypchnięciem kuli.
Odległość mierzy się taśmą przechodzącą przez środek koła i ślad kuli, od wewnętrznej krawędzi progu do najbliższej krawędzi śladu.
Pchnięcie kulą jest w programie olimpijskich od pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w 1896.
[edytuj] Rzut czy pchnięcie?
Określenie "pchnięcie kulą" nie jest właściwe i przyjęło się tylko w Polsce (niedokładna kalka z jęz. angielskiego). W rzeczywistości jest to rzut, w którym pchnięcie jest tylko jednym z elementów. O pchnięciu można by mówić tylko wtedy, gdyby kula znajdowała się w stanie równowagi na twardym podłożu i została pchnięta silnym uderzeniem z boku. Encyklopedia sportów świata Wojciecha Lipońskiego (Warszawa 2001) w ogóle nie zawiera artykułu PCHNIĘCIE KULĄ. Wszystkie informacje o tej dyscyplinie sportu znajdują się pod hasłem RZUT KULĄ. Dlatego wyrażenie "rzut kulą" jest najzupełniej poprawne i nie powinno być piętnowane jako błąd językowy.
[edytuj] Rekordziści
[edytuj] Najlepsi zawodnicy wszech czasów
Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotów historii tej konkurencji (stan na 18 maja 2006).
| lp. |
wynik |
zawodnik |
państwo |
data |
miejsce |
| 1. |
23,12 m |
Randy Barnes |
Stany Zjednoczone |
20 maja 1990 |
Westwood |
| 2. |
23,06 m |
Ulf Timmermann |
NRD |
22 maja 1988 |
Chania |
| 3. |
22,91 m |
Alessandro Andrei |
Włochy |
12 sierpnia 1987 |
Viareggio |
| 4. |
22,86 m |
Brian Oldfield |
Stany Zjednoczone |
10 maja 1975 |
El Paso |
| 5. |
22,75 m |
Werner Günthör |
Szwajcaria |
23 sierpnia 1988 |
Berno |
| 6. |
22,67 m |
Kevin Toth |
Stany Zjednoczone |
19 kwietnia 2003 |
Lawrence |
| 7. |
22,64 m |
Udo Beyer |
NRD |
20 sierpnia 1986 |
Berlin |
| 8. |
22,54 m |
Christian Cantwell |
Stany Zjednoczone |
5 czerwca 2004 |
Gresham |
| 9. |
22,52 m |
John Brenner |
Stany Zjednoczone |
26 kwietnia 1987 |
Walnut |
| 10. |
22,51 m |
Adam Nelson |
Stany Zjednoczone |
18 maja 2002 |
Portland |
- zobacz więcej na stronach IAAF
Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotek historii tej konkurencji (stan na 18 maja 2006).
| lp. |
wynik |
zawodniczka |
państwo |
data |
miejsce |
| 1. |
22,63 m |
Natalia Lisowska |
ZSRR |
7 czerwca 1987 |
Moskwa |
| 2. |
22,45 m |
Ilona Slupianek |
NRD |
11 maja 1980 |
Poczdam |
| 3. |
22,32 m |
Helena Fibingerová |
Czechosłowacja |
20 sierpnia 1977 |
Nitra |
| 4. |
22,19 m |
Claudia Losch |
RFN |
23 sierpnia 1987 |
Hainfeld |
| 5. |
21,89 m |
Iwanka Christowa |
Bułgaria |
4 lipca 1976 |
Belmeken |
| 6. |
21,86 m |
Marianne Adam |
NRD |
23 czerwca 1979 |
Lipsk |
| 7. |
21,76 m |
Meisu Li |
Chiny |
23 kwietnia 1988 |
Shijiazhuang |
| 8. |
21,73 m |
Natalia Achrimienko |
ZSRR |
21 maja 1988 |
Leselidze |
| 9. |
21,69 m |
Wita Pawłysz |
Ukraina |
20 sierpnia 1998 |
Budapeszt |
| 10. |
21,66 m |
Xinmei Sui |
Chiny |
9 czerwca 1990 |
Pekin |
[edytuj] Rekordziści w hali
[edytuj] Najlepsi zawodnicy wszech czasów w hali
|
wynik |
zawodnik |
państwo |
data |
miejsce |
| 1. |
22,66 m |
Randy Barnes |
Stany Zjednoczone |
20 stycznia 1989 |
Los Angeles |
| 2. |
22,55 m |
Ulf Timmermann |
NRD |
11 lutego 1989 |
Senftenberg |
| 3. |
22,40 m |
Adam Nelson |
Stany Zjednoczone |
15 lutego 2008 |
Fayetteville |
| 4. |
22,26 m |
Werner Günthör |
Szwajcaria |
8 lutego 1987 |
Magglingen |
| 5. |
22,18 m |
Christian Cantwell |
Stany Zjednoczone |
22 lutego 2008 |
Warrensburg |
| 6. |
22,11 m |
Reese Hoffa |
Stany Zjednoczone |
10 marca 2006 |
Moskwa |
| 7. |
22,09 m |
Mika Halvari |
Finlandia |
7 lutego 2000 |
Tampere |
| 8. |
22,02 m |
George Woods |
Stany Zjednoczone |
8 lutego 1974 |
Inglewood |
| 9. |
21,83 m |
Ołeksandr Bahacz |
Ukraina |
21 lutego 1999 |
Browary |
|
|
John Godina |
Stany Zjednoczone |
26 lutego 2005 |
Boston |
| 11. |
21,79 m |
Remigius Machura |
Czechosłowacja |
13 lutego 1985 |
Praga |
|
wynik |
zawodnik |
państwo |
data |
miejsce |
| 1. |
22,50 m |
Helena Fibingerová |
Czechosłowacja |
19 lutego 1977 |
Jablonec nad Nysą |
| 2. |
22,14 m |
Natalia Lisowska |
ZSRR |
7 lutego 1987 |
Penza |
| 3. |
21,60 m |
Walentyna Fedjuszyna |
ZSRR |
28 grudnia 1991 |
Symferopol |
| 4. |
21,59 m |
Ilona Slupianek |
NRD |
24 stycznia 1979 |
Berlin |
| 5. |
21,46 m |
Claudia Losch |
RFN |
4 lutego 1986 |
Zweibrücken |
| 6. |
21,26 m |
Ines Müller |
NRD |
24 lutego 1985 |
Berlin |
|
|
Natalia Akrimenko |
ZSRR |
24 stycznia 1987 |
Leningrad |
| 8. |
21,23 m |
Margita Pufe |
NRD |
26 lutego 1978 |
Senftenberg |
| 9. |
21,15 m |
Irina Korżanienko |
Rosja |
18 lutego 1999 |
Moskwa |
| 10. |
21,10 m |
Xinmei Sun |
Chiny |
3 marca 1990 |
Pekin |
| 11. |
21,08 m |
Meisu Li |
Chiny |
25 marca 1988 |
Pekin |
- zobacz więcej na stronach IAAF
[edytuj] Polscy kulomioci
[edytuj] Polscy finaliści olimpijscy (1-8)
[edytuj] Polacy w dziesiątkach światowych tabel rocznych
- 1932 – 4. Zygmunt Heljasz, 16,05
- 1933 – 3. Zygmunt Heljasz, 15,94
- 1934 – 6. Zygmunt Heljasz, 15,84
- 1938 – 7. Witold Gerutto, 15,87
- 1961 – 7. Alfred Sosgórnik, 18,58
- 1963 – 3. Alfred Sosgórnik, 19,24
- 1963 – 9. Władysław Komar, 18,81
- 1964 – 3. Władysław Komar, 19,50
- 1966 – 6. Władysław Komar, 19,61
- 1970 – 6. Władysław Komar, 20,22
- 1971 – 5. Władysław Komar, 20,55
- 1972 – 7. Władysław Komar, 21,18
- 1974 – 9. Władysław Komar, 21,19
- 1977 – 8. Władysław Komar, 20,70
- 1983 – 3. Edward Sarul, 21,68
- 2007 – 10. Tomasz Majewski, 20,87
- 2008 – 5. Tomasz Majewski, 21,51
- 1928 – 8. Halina Konopacka, 10,95
- 1930 – 10. Sonia Lewin, 11,48
- 1931 – 9. Wanda Jasieńska, 11,65
- 1932 – 7. Wanda Jasieńska, 12,00
- 1934 – 9. Jadwiga Wajsówna, 12,09
- 1935 – 9-10. Genowefa Cejzik, 11,85 (h)
- 1935 – 9-10. Jadwiga Wajsówna, 11,85
- 1936 – 6. Genowefa Cejzik, 12,14 (h)
- 1936 – 7. Jadwiga Wajsówna, 12,12
- 1938 – 4. Wanda Flakowicz, 13,21
- 1938 – 9. Genowefa Cejzik, 12,56 (h)
- 1939 – 9. Wanda Flakowicz, 12,73
- 1950 – 7. Magdalena Breguła, 13,50
- 1971 – 10. Ludwika Chewińska, 18,08
- 1972 – 8. Ludwika Chewińska, 19,06
- 1973 – 9. Ludwika Chewińska, 18,82
- 1998 – 6. Krystyna Zabawska, 19,24
- 1999 – 9. Krystyna Zabawska, 19,26
h – wynik uzyskany w hali