| Estado Libre Asociado de Puerto Rico Commonwealth of Puerto Rico Wspólnota Portoryka Wolne Stowarzyszone Państwo Portoryko |
|||||
|
|||||
| Dewiza: (łac.) Joannes Est Nomen Eius (pol. Jan to jego imię) |
|||||
| Hymn: La Borinqueña | |||||
 |
|||||
| Konstytucja | 25 lipca 1952 | ||||
| Język urzędowy | hiszpański, angielski | ||||
| Stolica | San Juan | ||||
| Ustrój polityczny | demokratyczny | ||||
| Status terytorium | Samorządne terytorium stowarzyszone | ||||
| Zależne od | Stanów Zjednoczonych | ||||
| Głowa terytorium | prezydent Barack Obama | ||||
| Szef rządu | gubernator Luis Fortuño | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
9 104 km² 1,6% |
||||
| Liczba ludności (2007) • całkowita • gęstość zaludnienia |
3 944 259▲ 433,2 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | dolar amerykański (USD) | ||||
| Rok utworzenia | przejęcie od Hiszpanii 1898 |
||||
| Strefa czasowa | UTC -4 | ||||
| Kod ISO 3166 | PR/PRI/630 | ||||
| Domena internetowa | .pr | ||||
| Kod samochodowy | PRI | ||||
| Kod telefoniczny | +1 787,+1 939 | ||||
 |
|||||
Portoryko (hiszp. Puerto Rico – "bogaty port") – państwo stowarzyszone z USA, leżące na wyspie w Ameryce Środkowej, nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Karaibskim.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Wyspa odkryta została przez Krzysztofa Kolumba 19 listopada 1493 roku[1], gdy ten płynął z hiszpańską flotyllą w poszukiwaniu złota. Nazwał ją San Juan Bautista (Wyspa Świętego Jana Chrzciciela). Przebywał tam tylko kilka dni by uzupełnić zapasy żywności i wody i popłynął dalej. W rejsie brał udział Hiszpan Juan Ponce de León, który po usłyszeniu od miejscowych Indian opowieści o bogactwie postanowił na wyspę wrócić. Zrobił to w roku 1508 w celu poszukiwania złota. W roku 1521 na północnym wybrzeżu Hiszpanie założyli swoją główną osadę, którą nazwali Puerto Rico (pol. bogaty port).
Złoża złota na wyspie szybko zostały wyeksploatowane, a León udał się na poszukiwania kolejnych ziem. W XVI wieku stolica została przekształcona w bastion będący schronieniem dla galeonów przewożących złoto do Europy.
Przez 405 lat wyspa była częścią zamorskiego imperium Hiszpanii. 28 lipca 1898 podczas wojny amerykańsko-hiszpańskiej na wyspie wylądowały siły amerykańskie. Hiszpania przegrała wojnę i była zmuszona oddać Amerykanom Portoryko (traktat paryski podpisany w 1898).
W 1917 amerykański Kongres nadał wszystkim mieszkańcom Portoryko obywatelstwo amerykańskie. W 1948 Portoryko otrzymało prawo do wybierania gubernatora w demokratycznych wyborach. 25 lipca 1952 przyjęto konstytucję, która precyzuje stosunki ze Stanami Zjednoczonymi.
[edytuj] Ustrój polityczny
Portoryko pozostaje pod zwierzchnictwem USA, ale ma duży zakres autonomii. Mieszkańcy Portoryko, pomimo że są obywatelami USA, nie głosują w wyborach do Kongresu i w wyborach prezydenckich, chociaż biorą udział w prawyborach prezydenckich. Nie płacą też federalnych podatków od dochodów wytworzonych na wyspie. Posiadają paszport USA jak i prawo do swobodnego osiedlania się na terytorium Stanów, a ci którzy z tego prawa skorzystają automatycznie nabierają prawa do głosowania w wyborach prezydenckich, stanowych i lokalnych.
Przyszłość polityczna wyspy jest jeszcze otwarta, gdyż obecna sytuacja jest dalej do pewnego stopnia prowizoryczna. Niektórzy mieszkańcy wyspy domagają się pełnej niepodległości, inni z kolei chcą pełnej integracji ze Stanami Zjednoczonymi i przekształcenia wyspy w kolejny amerykański stan.
[edytuj] Ochrona środowiska
Zróżnicowany klimat i ukształtowanie terenu czynią z wyspy znakomite miejsce dla różnych ekosystemów. W kraju jest Park Narodowy El Yunque oraz Rezerwat Biosfery Guánica do którego należą namorzyny i rafy koralowe.
[edytuj] Gospodarka
PKB na jednego mieszkańca Portoryko w 2003 roku wynosiło 17 069 $. A struktura PKB kształtowała się następująco:
- Rolnictwo: 1%
- Przemysł: 45%
- Usługi: 54%
Eksportuje się głównie: farmaceutyki, żywność, sprzęt elektroniczny.
Przypisy
- ↑ Puerto Rico. Wyspa pełna bogactw „Przebudźcie się!”. nr 10, ss. 14-17 (październik 2008). Strażnica - Towarzystwo Biblijne i Traktatowe. ISSN 12341169.
[edytuj] Bibliografia
- Puerto Rico. Wyspa pełna bogactw „Przebudźcie się!”. nr 10, ss. 14-17 (październik 2008). Strażnica - Towarzystwo Biblijne i Traktatowe. ISSN 12341169.
|
|||||||||||||
|
||||||||||
