Przeglądarka internetowa – program komputerowy, służący do pobierania i wyświetlania zawartości dokumentów z serwerów internetowych, a także odtwarzania plików multimedialnych (czasem za pomocą różnych wtyczek).

Spis treści

[edytuj] Cechy nowoczesnych przeglądarek

Przeglądarki internetowe komunikują się z serwerem zazwyczaj za pomocą protokołu HTTP, aczkolwiek w obsłudze są również inne, np. HTTPS, FTP, Gopher. Często wraz z przeglądarką dostarczane są komponenty, które umożliwiają korzystanie z serwerów grup dyskusyjnych (protokół NNTP) i poczty elektronicznej (protokoły POP3, IMAP i SMTP).

Trwająca na rynku wojna przeglądarek powoduje, że oprogramowanie do przeglądania stron cały czas ewoluuje w stronę większej ergonomii, użyteczności i wygody użytkownika. Nowoczesne przeglądarki spełniają szereg wymagań – za dobry poziom uznawana jest obecnie obsługa następujących technologii:

Oprócz tego, rozwijane są następujące funkcje ułatwiające korzystanie z Internetu:

[edytuj] Historia przeglądarek internetowych

 Osobny artykuł: historia przeglądarek internetowych.
Diagram rozwoju przeglądarek internetowych na przestrzeni lat

Większość osób sądzi, że pierwszą przeglądarką internetową był NCSA Mosaic, a niektórzy byliby skłonni przypisać pierwszeństwo Netscape'owi. Mało kto jednak wie, że norweska Opera ukazała się wcześniej niż Netscape i Internet Explorer. Oto lista "kamieni milowych" na przestrzeni ostatniej dekady.[1]

  • WorldWideWeb. Pierwsza przeglądarka Tima Bernersa-Lee, twórcy WWW, przygotowana w grudniu 1990 roku dla platformy NextStep. Program został rozesłany do grupy osób w instytucie CERN w marcu 1991 roku.
  • Mosaic. Pierwsza "prawdziwa" przeglądarka, której autorami byli Marc Andreessen i Eric Bina z NCSA. Pierwsza wersja Mozaiki została opracowana dla X Window System dla środowisk uniksowych w lutym 1993 roku. Wersję dla Macintosha wydał kilka miesięcy później Aleks Totić. Mosaic interpretował grafikę, dźwięk, klipy wideo, formularze, zawierał zakładki i plik historii. Początkowo program miał status niekomercyjny, ale w sierpniu 1994 roku NCSA przekazał prawa do komercyjnej dystrybucji firmie Spyglass, znanej później ze swoich walidatorów. Spyglass udostępniał potem technologię innym firmom i w ten sposób Mosaic stał się m.in. pierwowzorem Internet Explorera. Program został zamknięty w styczniu 1997 roku.
  • Opera. Norweska przeglądarka, która powstała w 1994 roku, przed Netscapem i Internet Explorerem. Jej twórcami byli pracownicy zespołu badawczego z firmy telekomunikacyjnej Telenor w Oslo. W 1995 roku Jon Stephenson von Tetzchner i Geir Ivarsøy opuścili Telenor i założyli przedsiębiorstwo Opera Software. Komercyjna wersja programu Opera 2 pojawiła się latem 1996, natomiast pod koniec 2000 roku przeglądarka w wersji 5 został udostępniony jako freeware (adware). Począwszy od wersji 8.50 program jest pozbawiony wszelkich reklam.
  • Netscape Navigator. Powstała w 1994 roku w firmie Netscape Communications Corporation jako pierwsza komercyjna przeglądarka na rynku. Początkowo była oparta na kodzie źródłowym NCSA Mosaic. 31 marca 1998 roku kod źródłowy Netscape został upubliczniony, co zapoczątkowało rozwój Mozilli Suite, na podstawie której powstały wersje Netscape'a 6 i 7. Wersja 8 bazowała na kodzie przeglądarki Mozilla Firefox.
  • Internet Explorer. Została udostępniona 23 sierpnia 1995 roku wraz z Windows 95. Po roku program miał już 1/3 rynku, zaś po kolejnych trzech latach stał się liderem. Obecnie powoli traci na popularności, cały czas jest jednak najpopularniejszą przeglądarką. W Polsce straciła pozycję lidera i ma mniej niż 40 procent udziału w rynku.
  • Mozilla Suite. Początkowo Mozilla była nazwą kodową przeglądarki Netscape Navigator oraz maskotką tego pakietu. 31 marca 1998 roku firma Netscape Communications Corporation upubliczniła kod źródłowy swojego produktu, co dało początek przeglądarce Mozilla Suite. Początkowo miała ona jedynie służyć jako platforma testowa nowych rozwiązań programistycznych oraz baza, na podstawie której miał powstać przeznaczony dla użytkownika końcowego Netscape Navigator. Po podjęciu przez AOL decyzji o zaprzestaniu rozwoju Netscape'a powołano Fundację Mozilla, rozpoczynając pracę nad programem Phoenix, znanym dziś pod nazwą Mozilla Firefox. Obecnie Firefox jest najpopularniejszą przeglądarką w Polsce.

[edytuj] Wybrane przeglądarki internetowe

Camino
Epiphany
Mozilla Suite
K-Meleon
Konqueror
Lynx
 Osobny artykuł: Lista przeglądarek internetowych.

[edytuj] Rozwijane przeglądarki internetowe

[edytuj] Tekstowe przeglądarki internetowe

[edytuj] Przeglądarki nierozwijane dalej

[edytuj] Porównanie wybranych przeglądarek

 Osobny artykuł: Porównanie przeglądarek internetowych.
 Zobacz też: Acid3.

[edytuj] Informacje ogólne

(edytuj tabelę)
Producent Data pierwszego wydania Ostatnie stabilne wydanie
(data wydania)		 Ostatnie wydanie rozwojowe Cena Open Source Licencja Obecny
silnik
Amaya W3C, INRIA 14 listopada 1996 11.1
(30 stycznia 2009)		  ? darmowa Tak W3C Thot
Camino Mozilla Foundation 13 lutego 2002 1.6.7
(18 listopada 2008)		  ? darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko
Dillo ArellaNie Cid, Geerken,
Rota, et al.		 grudzień 1999 2.0
(14 października 2008)		  ? darmowa Tak GPL Gzilla
ELinks Baudis, Fonseca, et al. grudzień 2001 0.11.6
(21 marca 2009; 142 dni temu)		 0.12pre5
(8 lipca 2009; 33 dni temu)		 darmowa Tak GPL  ?
Epiphany GNOME grudzień 2002 2.26.3
(1 lipca 2009; 40 dni temu)		  ? darmowa Tak GPL Gecko
Flock Flock Inc. 24 października 2005 2.5
(19 maja 2009)		  ? darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko
Galeon Marco Pesenti Gritti czerwiec 2000 2.0.6
(6 lipca 2008)		  ? darmowa Tak GPL Gecko
Google Chrome Google  ? 2.0.172.33
(10 czerwca 2009; 61 dni temu)		  ? darmowa Tak  ? KHTML
iCab Alexander Clauss 17 lutego 1999 4.1.1
(3 maja 2008)		  ? darmowa,
$29 (Pro)		 Nie Proprietary,
Freeware		 iCab
Internet Explorer dla Windows Microsoft,
Spyglass		 23 sierpnia 1995 8.0
(19 marca 2009)		  ? część płatnego produktu, jakim jest system
Windows 1		 Nie Proprietary,
Freeware		 Trident
Internet Explorer dla Mac OS Microsoft 27 marca 2000 5.2.3
(16 czerwca 2003)		  ? darmowa Nie Proprietary,
Freeware		 Tasman
Kazehakase Hiroyuki Ikezoe et Takuro Ashie 2003 0.5.4
(8 maja 2006)		  ? darmowa Tak GPL Gecko / WebCore
K-Meleon Doozan, Erikson, Vallet, et al. 26 listopada 2000 1.5.3
(8 maja 2009)		  ? darmowa Tak GPL Gecko
Konqueror KDE październik 2000 4.3
(4 sierpnia 2009; 6 dni temu)		  ? darmowa Tak GPL KHTML
Links Patocka, et al. 24 listopada 1999 2.0
(10 czerwca 2002)		  ? darmowa Tak GPL  ?
Lynx Montulli, Grobe, Rezac, et al. czerwiec 1993 2.8.7 (2008.12.31)
(10 października 2006)		  ? darmowa Tak GPL  ?
Mosaic Marc Andreessen, Eric Bina, NCSA 22 kwietnia 1993 Unix: 2.6; Mac OS, Win: 3.0
(Mac OS, Unix: 1996; Windows: 1997)		  ? darmowa
(zastosowania niekomercyjne)		 Nie Proprietary,
Freeware		  ?
Mozilla Mozilla Foundation 7 grudnia 1998 1.7.13
(19 kwietnia 2006)		  ? darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko
Firefox Mozilla Foundation 23 września 2002 3.5.2
(3 sierpnia 2009; 7 dni temu)		  ? darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko
Netscape Netscape Communications
(wykupiony przez AOL),
Mozilla Foundation (od 2000),
Mercurial Communications (od 2004)		 13 października 1994 9.0.0.6
(20 lutego 2008; 537 dni temu)		  ? darmowa częściowo 2 Proprietary,
MPL, GPL/LGPL		 Gecko
OmniWeb Omni Group 1994 5.9.2
(31 marca 2009)		  ? 14.95$ Nie Proprietary, LGPL WebCore
Opera Opera Software ASA kwiecień 1996 9.64
(3 marca 2009; 160 dni temu)		 10.00 Beta 2
(9 lipca 2009; 32 dni temu)		 darmowa Nie Proprietary,
Freeware		 Presto
Safari Apple Computer 7 stycznia 2003 4.0.2
(8 lipca 2009; 33 dni temu)		  ? darmowa Nie Proprietary,
LGPL		 WebCore
Shiira Happy Macintosh Developing Team 11 kwietnia 2004 2.2
(16 lipca 2007)		  ? darmowa Tak Licencja BSD KHTML / WebCore
SeaMonkey SeaMonkey Council 15 września 2005 1.1.17
(22 czerwca 2009; 49 dni temu)		 2.0 Beta 1
(21 lipca 2009; 20 dni temu)		 darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko
Producent Data pierwszego wydania Ostatnie stabilne wydanie
(data wydania)		 Ostatnie wydanie rozwojowe Cena Open Source Licencja Obecny
silnik
(edytuj tabelę)

(1) Do instalacji najnowszych wersji Internet Explorera dla systemów Windows wymagany jest Windows XP. Internet Explorer 6.0 SP1 może być zainstalowany na systemach Windows 98 i nowszych. Ta wersja nie jest jednak już rozwijana ani wspierana przez Microsoft.
(2) Od wersji 6.0 oparta na wolnoźródłowym silniku Gecko.

[edytuj] Obsługiwane systemy operacyjne

Windows Mac OS X Mac OS 9 Linux BSD Unix
Amaya
Camino
Epiphany
Flock
Galeon
iCab
Internet Explorer Porzucona Porzucona Porzucona
K-Meleon
Konqueror
Links
Lynx
Mozilla Porzucona
Firefox
Netscape Porzucona
Opera Porzucona
Safari
SeaMonkey
Windows Mac OS X Mac OS 9 Linux BSD Unix

[edytuj] Udział poszczególnych przeglądarek na rynku

 Artykuł wymaga poszerzenia.
Do artykułu należy dodać: poszerzyć o bardziej wyczerpującą charakterystykę na podstawie Ranking.pl, W3Counter.com, czy Counter.com, Onestat.com, AdTech itp.

Temat powiela się właściwie w każdym haśle o przeglądarkach. Proponuję wydzielenie do odrębnego hasła oraz mini szablonu, aby wszędzie były jednakowe dane..
Procentowy udział przeglądarek w rynku na przestrzeni lat
Rynek alternatywnych przeglądarek internetowych

Udział w rynku przeglądarek alternatywnych na stronach anglojęzycznych z pominięciem IE, wg stanu z 7 czerwca 2009.[2]
Legenda

     Firefox – 22,51%

     Safari – 8,43%

     Google Chrome – 1,80%

     Netscape – 0,74%

     Opera – 0,72%

     Inne – 0,28%

Pozostałe 66.50% należy do Internet Explorera.
Uwagi
Całe zestawienie, w tym udział pozostałych przeglądarek, dostępne jest na stronach serwisu Market Share[2]
Ten szablon: pokaż • dyskusja • edytuj

Udział przeglądarek w rynku i jego zmiany na przestrzeni lat przedstawia poniższy wykres:

W Polsce obecny podział rynku różni się od tego na wykresie. Zauważalna jest wyraźnie mocniejsza pozycja Firefoksa i Opery.

Użycie przeglądarek w Polsce w dniach 13 VII - 19 VII 2009 r. [3]

  1. Mozilla Firefox – 51,01%
  2. Internet Explorer – 37,03%
  3. Opera – 9,05%
  4. Google Chrome – 1,98%
  5. Safari – 0,44%
  6. Opera Mini – 0,15%


[edytuj] Silniki przeglądarek

 Osobny artykuł: Silnik przeglądarki internetowej.

Najpopularniejszym silnikiem, ze względu na duży udział w rynku przeglądarki Internet Explorer, jest Trident. Cechuje go niski stopień zgodności ze standardami internetowymi. Kolejne miejsca zajmują: Gecko, WebKit/KHTML i Presto. Poszczególne silniki renderujące różnią się od siebie na tyle znacząco, że dana strona może wyglądać inaczej w różnych przeglądarkach.

Przypisy

  1. ↑ William Stewart: Living Internet (en). [dostęp 26 styczeń 2008].
  2. ↑ 2,0 2,1 (en) Market share for browsers, operating systems and search engines
  3. ↑ Ranking.pl (13 VII - 19 VII 2009)

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne