Słowianie zachodni (najjaśniejszy kolor), wschodni i południowi
Zachodni Słowianie w 9-10 wiek
Osadnictwo zachodniosłowiańskie na obszarze obecnego Berlina ok. roku 1150, zobacz też: Jaksa z Kopanicy

Słowianie zachodniindoeuropejska grupa ludnościowa Europy, zamieszkująca wschodnią i środkową część tego kontynentu. Do Słowian zachodnich zalicza się: Czechów, Kaszubów, Łużyczan, Polaków i Słowaków. W okresie migracji i ekspansji Słowian (VI-VII wiek) ludność ta zachowywała jedność[potrzebne źródło] kulturową i zapewne także w znacznej mierze językową. Dopiero usadowienie się Węgrów na Nizinie Węgierskiej u schyłku IX w. przerwało intensywne kontakty między Słowianami zamieszkującymi na północ od Karpat i Sudetów a Słowianami naddunajskimi i bałkańskimi. Spowodowało to powstanie coraz większego zróżnicowania między Słowianami Zachodnimi a Południowymi. Również różnice pomiędzy Słowianami Zachodnimi a Wschodnimi zaczęły formować się dopiero[potrzebne źródło] w X w., kiedy powstały konkurujące ze sobą państwa Rusi Kijowskiej i Polski. Proces różnicowania pogłebiony został faktem przyjęcia chrześcijaństwa w innym obrządku, co po schizmie w 1054 r. stało się czynnikiem tworzącym zasadnicze odmienności. W ten sposób – dopiero w X w. – wykształciły się 3 grupy Słowian, m.in. Słowian zachodnich.

Spis treści

[edytuj] Plemiona zachodniosłowiańskie

Słowianie zachodni aż do XI wieku zachowali jedność językową, w późniejszym okresie nastąpiło zróżnicowanie:

Ziemie zasiedlone przez Obodrzytów, Wieletów oraz Serbołużyczan

[edytuj] Plemiona zachodniosłowiańskie na obszarze Polski

Plemiona zachodniosłowiańskie i inne, występujące na obecnym obrzarze Polski wspomniane w Geografie Bawarskim z roku 845.

poz.: nazwa naz. polska liczba grodów
7, Hehfeldi Hawelanie 8
15, Miloxi 67
17, Thadesi 200
18, Glopeani Goplanie 400
33, Lendizi Lędzianie 68
34, Thafnezi 257
36, Prissani Pyrzyczanie 70
37, Uelunzani Wolinianie 70
38, Bruzi Prusowie
47, Ungare Węgrzy
48, Uuislane Wiślanie
49, Sleenzane Ślężanie 15
50, Lunsizi Łużyczanie 30
52, Milzane Milczanie 30
56, ' Głupczanie 30
57, Opolini Opolanie 20
58, Golensizi Golęszycy 5
53, Besunzane Bieżuńczanie 2
51, Diadesisi Dziadoszanie 20

[edytuj] Języki zachodniosłowiańskie

polski dolnołużycki górnołużycki czeski słowacki kaszubski połabski drzewiański śląski
człowiek cłowjek čłowjek člověk človek człowiek clawak, clôwak čłowjek
wieczór wjacor wječor večer večer wieczór vicer wječor
brat bratš bratr bratr brat bracyna, bracczi brot brat
dzień źeń dźeń den deň dzéń dôn dźëń (dźyń)
ręka ruka ruka ruka ruka rãka, paja ręka rënka (rynka)
jesień nazymje nazyma podzim jeseň jeséń prenja zaima, jisin podzim, jeśëń (jeśyń)
śnieg sněg sneh sníh sneh śniég sneg śńëg (śńyg)
lato lěśe lěćo léto leto lato lato lato
siostra sotša sotra sestra sestra sostra sestra siostra, šwester
ryba ryba ryba ryba ryba rëba ryba ryba
ogień wogeń woheń oheň oheň òdżin widin ǒgëń (łogyń)
woda woda woda voda voda wòda wôda woda
wiatr wětš wětřik, wětr vítr vietor wiater wjôter wiatr, wiater
zima zymje zyma zima zima zëma zaima zima


[edytuj] Źródła opisujące początki państw zachodniosłowiańskich

[edytuj] Pierwsze państwa zachodniosłowiańskie

  • Państwo Samona (pierwsza połowa VII w.): założone przez kupca frankijskiego Samona około 624 r. Prawdopodobnie miało charakter związku plemion. Samon dał się poznać jako waleczny władca Słowian, który toczył wojny z Awarami i Frankami. Po jego śmierci państwo rozpadło się.
  • Państwo wielkomorawskie: powstało ok. 830 r. na ziemiach Moraw i Słowacji. Jego pierwszy władca to Mojmir I. Upadło ok. 906 roku w wyniku najazdu Madziarów.

[edytuj] Mitologia plemion zachodniosłowiańskich

[edytuj] Bóstwa

  • Trzygłów – Trygław – bóstwo zachodniosłowiańskie wyobrażane z trzema głowami.
  • Świętowit, Swantewit – Światowit, Świętowit, Swarożyc – prawdopodobnie bóg wojny , wróżb i urodzajów czczony przez Słowian połabskich zwanych Wieletami lub Lutykami. Główny ośrodek kultu w Arkonie na wyspie Rugii, gdzie w świątyni w XII wieku znajdował się posąg tego bóstwa, o czterech twarzach, z rogiem obfitości w dłoniach. Świętowitowi był poświęcony biały koń, z którego zachowania się kapłani odczytywali wolę boga, czczony w Radogoszczy.
  • Radgost – Radogost; naczelne bóstwo Redarów, jednego z plemion wieleckiej grupy Słowian połabskich. Ośrodek kultu znajdował się w Radogoszczy. Gród został zburzony w roku 1068.

[edytuj] Demony

[edytuj] Zobacz też