Testosteron
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C19H28O2
Masa molowa 288,43 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 58-22-0
PubChem 6013[1]
Klasyfikacja
Stosowanie w ciąży kategoria X
Farmakokinetyka
Okres półtrwania 2-4 h
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy hormonu. Zobacz też: Testosteron – film w reżyserii Tomasza Koneckiego i Andrzeja Saramonowicza.
(ksż)
 Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2007-10.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Testosteron (Testosterone, 17ß-hydroksy-4-androsten-3-on, ATC: G 03 BA 03) – organiczny związek chemiczny, podstawowy męski steroidowy hormon płciowy należący do androgenów. Jest produkowany przez komórki śródmiąższowe Leydiga w jądrach, a także w niewielkich ilościach przez korę nadnerczy, jajniki i łożysko.

We krwi tylko niewielka część testosteronu występuje w postaci wolnej, reszta jest związana z białkiem transportowym SHBG (sex hormone binding globuline).

W tkankach docelowych dochodzi do przemiany testosteronu w 2,5 raza silniejszą formę 5-α-dihydrotestosteron. Aby wywrzeć swoje działanie biologiczne testosteron łączy się z receptorami dla hormonów sterydowych znajdujących się w cytoplazmie i jądrze komórek efektorowych. Po połączeniu dochodzi do zmian konformacji, które umożliwiają przyłączenie do specyficznych sekwencji nukleotydowych łańcucha DNA. W wyniku tego dochodzi do zmian aktywności transkrypcyjnej określonych genów.

Testosteron spełnia szereg istotnych funkcji:

  • kształtowanie płci i cech płciowych w życiu płodowym,
  • wpływa na spermatogenezę,
  • wykształcanie się wtórnych cech płciowych (budowa ciała, głos, typ owłosienia itp.),
  • wpływ anaboliczny (w bardzo niewielkim stopniu powoduje także zwiększenie masy mięśniowej itp.),
  • zwiększa libido,
  • przyspiesza zakończenie wzrostu kości długich,
  • pobudza rozwój gruczołu krokowego,
  • zwiększa poziom cholesterolu we krwi (zatem teoretycznie zwiększa ryzyko miażdżycy tętnic) – w przeciwieństwie do estrogenów, które zmniejszają poziom cholesterolu we krwi,
  • w zależności od rozwoju emocjonalnego może powodować agresję.

W leczeniu stosowane są pochodne testosteronu – estry do stosowania doustnego lub iniekcji o powolnym uwalnianiu z tkanki mięśniowej.

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Testosteron - Compound Summary (en). PubChem Public Chemical Database.

Przeczytaj zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych w Wikipedii!