Turyn

Współrzędne: 45°04'N 7°42'E / 45.067, 7.7

Turyn

Kościół Gran Madre z Mole Antonelliana w Turynie

Włochy

Sergio Chiamparino

130 km²

Położenie

45°04''' N
7°42''' E

Wysokość

240 m n.p.m.

Ludność (2008)
• liczba ludności
• gęstość

910 437
6994 os./km²

Nr kierunkowy

011

Kod pocztowy

10100

Kod ISTAT

001272

Miasta partnerskie

Bacău (Rumunia)

Campo Grande (Brazylia)
Chambéry (Francja )
Córdoba (Argentyna)
Detroit (USA)
Esch-sur-Alzette (Luksemburg)
Glasgow (Wielka Brytania)
Hajfa (Izrael)
Kolonia (Niemcy)
Liège (Belgia)
Lille (Francja)
Nagoja (Japonia)
Quetzaltanango (Gwatemala)
Rotterdam (Holandia)
Salt Lake City (USA)
Shenyang (Chiny)
Wołgograd (Rosja)
Barcelona (Hiszpania)

Położenie na mapie kraju

Turyn

Strona internetowa miasta

Turyn (wł. Torino) – miasto w północno-zachodnich Włoszech, nad rzeką Pad, stolica Piemontu. Patronem miasta jest św. Jan Chrzciciel (święto obchodzone 24 czerwca).

Wg danych na 2008 Turyn zamieszkiwało 910 437 osób, 6 994 os./km².

[edytuj] Historia

Nazwa miasta może pochodzić od indoaryjskiego słowa Taur oznaczającego górę, najczęściej jednak wiązana jest z legendą o byku (łac. taurus, wł. toro), który padł pokonawszy mitycznego smoka w pobliżu pewnej neolitycznej wioski. Jej mieszkańcy postanowili nazwać się Taurini ku czci ofiary. Obecnie Turyn jest stolicą i głównym ośrodkiem Piemontu i czwartym co do wielkości miastem Włoch. Od 1559 (Pokój w Cateau-Cambrésis, kończący wojny włoskie) stolica regionu rządzonego przez dynastię sabaudzką od XI wieku. Książęta sprawowali władzę absolutną, a system oświatowy powierzyli jednostronnym jezuitom. Od 1578 w katedrze turyńskiej przechowywany jest całun turyński, jedna z najważniejszych relikwii chrześcijaństwa.

Turyn, wraz z Piemontem odegrał znaczącą rolę w procesie jednoczenia kraju. W latach 1861-65 stolica nowopowstałego państwa (w 1870 stolicę przeniesiono do Rzymu). Do XX wieku Turyn pozostał jednak stolicą elit i najważniejszym ośrodkiem kulturalnym w kraju (m.in. jedyny ośrodek secesji we Włoszech). Od drugiej połowy XIX wieku boom demograficzny związany z rozwojem przemysłu, w tym przede wszystkim z lokalizacją zakładów Fiata.

Po drugiej wojnie światowej życie miasta skupiało się głównie wokół koncernu Fiata. Dziś rodzina właścicieli fabryki, i nie tylko, należy do najbardziej wpływowych we Włoszech. A po dawnych władcach Turynu pozostały eleganckie barokowo aleje, wyniosłe pałace, bogate kościoły i kolekcje malarstwa.

[edytuj] Gospodarka

Ważny region przemysłowy z siedzibą koncernu Fiat.

Przemysł: elektromaszynowy, farmaceutyczny, chemiczny, spożywczy, papierniczy

Ważny węzeł transportowy (stacje kolejowe Porta Susa, Porta Nuova, Torino Dora). Miasto obsługuje port lotniczy Turyn-Caselle.

[edytuj] Muzea

W Turynie mieści się Narodowe Muzeum Automobilizmu^[1] i Muzeum Kinomatografii ^[2]

[edytuj] Najważniejsze zabytki

Katedra (XV w.)
Kościół San Lorenzo
Kościół pielgrzymkowy Superga
Palazzo Reale
Palazzo Madama
Palazzo Carignano
Castello del Valentino
Mole Antonelliana
Pałac Stupinigi

[edytuj] Sport

W mieście znajdują się 2 znane kluby piłkarskie: Juventus i Torino FC. W Turynie odbyły się XX Zimowe Igrzyska Olimpijskie 2006, które rozpoczęły się w piątek 10 lutego 2006, a zakończyły w niedzielę 26 lutego 2006. Turyn gościł także uczestników uniwersjad: letnich w 1959 i 1970 oraz zimowej w 2007.

[edytuj] Znane osoby związane z Turynem

Giovanni Agnelli, przemysłowiec, założyciel firmy Fiat
Jan Bosko, święty Kościoła katolickiego
Pier Giorgio Frassati, włoski błogosławiony Kościoła katolickiego
Camillo Cavour, włoski polityk
Sonia Gandhi, działaczka polityczna
Primo Nebiolo, działacz lekkoatletyczny, przewodniczący IAAF
Vittorio Pozzo, trener piłkarski
Joseph Louis Lagrange, matematyk i astronom
Edmondo de Amicis, autor powieści "Serce" - pamiętnika turyńskiego ucznia
Alessandro Del Piero, napastnik Juventusu
Gianluigi Buffon, bramkarz Juventusu
Carla Bruni, modelka i wokalistka, Pierwsza Dama Francji
Gigi D'Agostino, DJ i producent muzyczny

[edytuj] Galeria zdjęć

Panorama Turynu	Mole Antonelliana	Katedra	Kościół Superga
Kościół San Lorenzo	Palazzo Carignano	Palazzo Madama	Palazzo Reale
Castello del Valentino	Pałac Stupinigi	Piazza San Carlo	Ratusz