Norwegia
Godło Norwegii

Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Norwegii
Herb rodziny królewskiej

Królestwo Norwegii jest dziedziczną monarchią konstytucyjną. Ustrój polityczny uregulowany został przez konstytucję z 1814 roku. Dokument ten był wiele razy nowelizowany (m.in. 1884, 1905).

Spis treści

[edytuj] Król

Wg konstytucji jest on głową państwa, najwyższym wodzem armii oraz przyjmuje gości z zagranicy. Jest symbolem jedności i ciągłości państwa. Nadaje obywatelstwa i teoretycznie może odrzucić ustawę uchwaloną przez parlament (po raz ostatni z tej możliwości skorzystał Olaf V w 1967 roku). Król mianuje premiera i jest odpowiedzialny tylko przed Bogiem. Korona dziedziczona jest według starszeństwa, więc kobieta również może panować nad krajem. Wszystkie wyroki ferowane są w jego imieniu. Ma on wysokie uprawnienia: wybiera Radę Państwa, w skład której wchodzi premier i co najmniej siedmiu członków, egzekwuje podatki, mianuje wszystkich urzędników cywilnych, kościelnych i wojskowych, jest naczelnym dowódcą sił lądowych i morskich, ma też prawo łaski. Może też przedstawić rządowi projekt ustawy. Może (aczkolwiek nie musi) na wniosek parlamentu zdymisjonować premiera. Obecnym królem jest Harald V.

[edytuj] Premier

Storting daje jego rządowi Wotum zaufania lub Wotum nieufności. Mianowany przez króla, lecz odpowiedzialny jest przed parlamentem. Ma prawo inicjatywy ustawodawczej. Może być zdymisjonowany przez króla. Przewodniczy zebraniom rządu i reprezentuje Norwegię na zebraniach międzynarodowych. Obecnym premierem jest Jens Stoltenberg.

[edytuj] Polityka

Częste są konflikty między głową państwa i jego szefem rządu (choć obecny premier często zgadza się z monarchą). Prawo wyborcze przysługuje obywatelom, którzy ukończyli 20 lat.

[edytuj] Główne Partie polityczne