Zwrotnik - równoleżnik ziemski leżący na szerokości ok. 23°27′. Nad zwrotnikiem Słońce zawraca w swym pozornym rocznym ruchu po niebie. Szerokość geograficzna zwrotników jest definiowana przez nachylenie ekliptyki do równika niebieskiego. Ponieważ ten kąt powoli zmienia się w czasie, stąd zwrotniki nie zajmują stałego położenia na Ziemi i aktualnie powoli zbliżają się do siebie.
22 grudnia Słońce dochodzi do zwrotnika półkuli południowej – zwrotnik Koziorożca. Moment ten na półkuli północnej (zw. przesileniem zimowym) rozpoczyna astronomiczną zimę. Nazwa pochodzi od gwiazdozbioru Koziorożca, w którym znajdowało się Słońce w momencie przesilenia zimowego 2000 lat temu, gdy nadano nazwę temu zwrotnikowi. W dzisiejszych czasach, na skutek precesji, w momencie tego przesilenia Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Strzelca.
22 czerwca Słońce dochodzi do zwrotnika półkuli północnej, moment ten (zw. przesileniem letnim) rozpoczyna astronomiczne lato. Gdy nazywano ten zwrotnik 2000 lat temu, Słońce wstępowało jednocześnie w znak Raka, stąd nazwa zwrotnika północnego – zwrotnik Raka.
Słońce można obserwować w zenicie tylko w obszarze pomiędzy zwrotnikami. Obszar ten nazywa się tropikiem.